علت تپش قلب بالا چیست و چه زمانی خطرناک است؟

تپش قلب وضعیتی است که در آن ضربان قلب خود را به وضوح حس کنید و از غیر طبیعی بودن آن اطمینان داشته باشید. اکثر افراد از تپش قلب خود نگران می‌شوند و گمان می‌کنند که دچار بیماری قلبی شده‌اند، اما این عارضه بسیار شایع و در اکثر مواقع نیز بی‌خطر است. عوامل زیادی مانند استرس، تغذیه، فعالیت سنگین، برخی شرایط خاص مانند بارداری و یائسگی، مصرف بعضی داروها و ابتلا به گروهی از بیماری‌ها می‌توانند منجر به ایجاد تپش قلب شوند. این عارضه در صورتی که به طور مداوم و به مدت طولانی تکرار نشود و نشانه‌هایی همچون درد شدید قفسه سینه و تنگی نفس را به همراه نداشته باشد، به درمان نیاز نداشته و با حذف محرک آن، برطرف خواهد شد. اما در صورت تداوم و بروز علائم نگران‌کننده، بهتر است برای بررسی بیشتر به متخصصین قلب مراجعه کنید.

تپش قلب چیست؟

تپش قلب یا Palpitations به ضربان سریع، غیرطبیعی و نامنظم قلب گفته می‌شود که وضعیتی شایع است و در اکثر موارد نگران‌کننده نیست‌. افرادی که دچار تپش قلب می‌شوند معمولا حس خود را اینگونه توصیف می‌کنند که قلب آنها در حال بیرون آمدن از قفسه سینه‌شان است. بنابراین می‌توان گفت اگر ضربان قلب شما در حالتی است که آن را به وضوح در قفسه سینه و حتی در نواحی دیگر بدن مانند گردن یا گلو حس می‌کنید، دچار تپش قلب شده‌اید. از نظر پزشکی نیز علائم تپش قلب شامل موارد زیر است:

• سریع و محکم بودن ضربان قلب
• احساس لرزش قلب
• احساس جا انداختن یک ضربان
• احساس بی نظمی در ضربان قلب

تپش قلب بالا می‌تواند آزاردهنده یا ترسناک باشد اما معمولا جدی یا آسیب‌‌رسان نیست. این عارضه اکثر مواقع بر اثر استرس و اضطراب و یا به علت مصرف زیاد کافئین، نیکوتین و الکل بروز پیدا می‌کند و اغلب خود به خود برطرف می‌شود. اما در موارد نادر، این مشکل می‌تواند نشانه‌ای از شرایط جدی‌تر و بیماری قلبی باشد. بنابراین اگر به طور مداوم دچار تپش قلب می‌شوید، بهتر است جهت اطمینان از سلامت قلب به پزشک متخصص مراجعه کنید.

چه زمانی طبیعی به حساب می‌آید؟

عوامل طبیعی و علائم نگران‌کننده تپش قلب

تپش قلب ناگهانی بسیار شایع است و نوعی پاسخ طبیعی به استرس محسوب می‌شود. بنابراین ممکن است برای هر فردی در بعضی شرایط اتفاق بیفتد. رایج‌ترین شرایطی که افراد در آن دچار تپش قلب بالا می‌شوند شامل:

• هنگام دراز کشیدن یا خوابیدن: از ساده‌ترین دلایل ایجاد تپش قلب افراد، نحوه‌ خوابیدن آنها است. خوابیدن به پهلو ممکن است فشار بر قفسه سینه را افزایش داده و باعث احساس تپش قلب شود.
• هنگام داشتن اضطراب: تپش قلب یک واکنش طبیعی بدن به احساس اضطراب، استرس، ترس یا وحشت است.
• بعد از غذا خوردن: تپش قلب بعد از غذا خوردن نیز بسیار رایج است و ممکن است به دلیل داشتن آلرژی یا حساسیت غذایی رخ دهد. مصرف زیاد نمک، کربوهیدرات، قند و غذاهای تند نیز می‌تواند باعث تپش قلب شود.
• در دوران بارداری: در دوران بارداری برای حمایت از جنین، ضربان قلب و میزان گردش خون بدن مادر افزایش می‌یابد. بنابراین تپش قلب در زنان باردار طبیعی است و معمولا عوارضی به همراه ندارد.
• در دوران یائسگی: به دلیل تغییرات هورمونی که زنان در دوران یائسگی و یا حتی در دوران عادت ماهانه‌ خود تجربه می‌کنند، تپش قلب یک واکنش طبیعی است که در برخی از زنان اتفاق می‌افتد.

چه زمانی نگران کننده است؟

تپش قلب معمولا خطرناک نیست و اگر حدود ۱۰ الی ۱۵ ثانیه طول بکشد و به طور مدام تکرار نشود، نیازی به معاینه توسط پزشک نخواهید داشت. اما اگر مشکل قلبی دارید و دچار تپش قلب حاد می‌شوید، حتما با پزشک مشورت کنید. همچنین اگر تابحال مشکل قلبی نداشتید اما تپش قلب شما دائما تکرار می‌شود و هربار بیشتر از ۱۵ ثانیه طول می‌کشد و یا همراه علائم زیر ظاهر می‌شود، هرچه سریع‌تر به پزشک متخصص قلب مراجعه کنید.

• احساس سرگیجه و سبکی سر
• احساس ضعف
• فشار یا درد قفسه سینه
• بروز مشکلات تنفسی (مانند نفس نفس زدن)
• سوزش سر دل

علت چیست؟

تپش قلب بنابر دلایل مختلفی بروز پیدا می‌کند که با حذف آن‌ها می‌توانید تا حدودی این عارضه را برطرف کنید. موارد مربوط به سبک زندگی فرد، مصرف داروهایی مانند داروهای آسم، داروهای تیروئیدی، مسدود کننده‌های بتا (که برای فشار خون بالا یا بیماری قلبی تجویز می‌شوند)، داروهای ضد آریتمی، داروهای سرماخوردگی و ابتلا به برخی بیماری‌ها از مهم‌ترین دلایل ایجاد تپش قلب در نظر گرفته می‌شوند.

عوامل ایجاد کننده ضربان سریع قلب شامل:

• عوامل مرتبط با سبک زندگی
  • اضطراب، استرس، ترس و وحشت
  • انجام فعالیت سنگین ورزشی
  • مصرف زیاد قهوه (کافئین)
  • مصرف دخانیات (نیکوتین)
  • مصرف الکل
  • مصرف مواد مخدر و مواد دارویی غیرمجاز مانند کوکائین و آمفتامین

• عوامل مرتبط با شرایط خاص بدن
  • تغییرات در دوران بارداری
  • پرکاری تیروئید
  • کم‌ خونی
  • تغییرات هورمونی
  • افت قند خون، پتاسیم و اکسیژن بدن
  • کاهش کربن دی اکسید خون
  • تب
  • کم‌آبی بدن
  • خونریزی

• مصرف برخی داروها
  • مصرف برخی مکمل‌های دارویی و قرص‌های لاغری
  • داروهای تیروئید
  • داروهای آسم
  • مسدود کننده‌های بتا
  • داروهای ضد آریتمی قلب
  • داروهای سرماخوردگی

• ابتلا به برخی بیماری‌ها
  • آریتمی (ضربان نامنظم و غیرطبیعی قلب)
  • بیماری‌های مادرزادی قلب
  • نارسایی قلبی (عدم پمپاژ خون به اندازه کافی)
  • کاردیومیوپاتی
  • بیماری‌های دریچه قلب
  • حمله قلبی
  • اختلال پانیک (حمله عصبی)

تشخیص علت

زمانی که برای تشخیص تپش قلب به پزشک مراجعه می‌کنید، پزشک ابتدا با استفاده از گوشی پزشکی به صدای قلب شما گوش می‌دهد و سپس درباره‌ زمانی که دچار تپش قلب می‌شوید، سوابق پزشکی و داروهایی که مصرف می‌کنید، از شما سوال می‌پرسد. بنابراین پیش از مراجعه به پزشک به نکات زیر توجه داشته باشید تا در طول معاینه، اطلاعات صحیحی را در اختیار پزشک قرار دهید:

1. معمولا تپش قلب چه زمانی شروع می‌شود و هر چند وقت یکبار اتفاق می‌افتد؟
2. هربار چه مدت طول می‌کشد؟
3. در زمان بروز تپش قلب چه احساسی دارید؟
4. وقتی تپش شروع می‌شود، چه کاری انجام می‌دهید و چطور بهتر می‌شوید؟

پس از این مرحله، اگر پزشک تشخیص دهد که تپش قلب شما احتمالا ناشی از ضربان قلب نامنظم یا سایر بیماری‌های قلبی  است، احتملا برای تشخیص نهایی، انجام آزمایش خون، ادرار و آزمایش‌های زیر را تجویز می‌کند:

درمان تپش قلب بالا

همانطور که اشاره کردیم، تپش قلب در اغلب موارد عارضه‌ای بی‌خطر است و نیاز به درمان ندارد. در صورتی که تپش قلب ناشی از برخی محرک‌ها مانند مصرف زیاد کافئین، استعمال دخانیات و یا مصرف الکل باشد، با حذف این موارد خود به خود درمان می‌شود. اما اگر تپش قلب شما طولانی مدت، مداوم و با علائمی مانند مشکلات تنفسی، درد قفسه سینه و سوزش معده همراه باشد، باید به پزشک مراجعه کنید. پزشک معالج در صورتی که بیماری خاصی را تشخیص دهد، داروی مناسب را برای شما تجویز خواهد کرد. به طور کلی روش‌های درمان‌ تپش قلب شامل موارد زیر است:

کنترل استرس

استرس یکی از دلایل اصلی ایجاد تپش قلب است و کاهش آن تاثیر بسزایی بر کنترل تپش قلب خواهد داشت. شما می‌توانید برخی از روش‌های ایجاد آرامش‌ مانند مدیتیشن، تای‌چی، یوگا یا تنفس عمیق را انجام دهید تا آرامش بیشتری داشته باشید. روش‌های زیر به کاهش تپش قلب استرسی کمک می‌کنند:

• تنفس عمیق: در حالتی که راحت هستید، بنشینید و چشمان خود را ببندید. به آرامی و به طور عمیق، هوا را از طریق بینی و با استفاده از عضلات دیافراگم (تنفس شکمی) به داخل ریه‌ها بکشید و پس از یک مکث کوتاه، نفس خود را از طریق دهان یا بینی خارج کنید. این کار را چندمرتبه تکرار کنید تا آرام شوید.
• مانور والسالوا: با انگشتان خود بینی‌تان را بگیرید و دهانتان را نیز بسته نگه دارید. سپس تلاش کنید که هوا را با فشار از بینی خارج کنید و این حالت را ۱۰ الی ۱۵ ثانیه نگه دارید.
• تحریک عصب واگ: عصب واگ مغز را به قلب متصل می‌کند و تحریک آن به ایجاد آرامش و قطع تپش قلب کمک خواهد کرد. عصب واگ را می‌توانید با ماساژ گردن، گرفتن دوش آب سرد، پاشیدن آب سرد روی صورت و یا قرار دادن یک یخ یا حوله سرد و مرطوب روی صورت به مدت ۲۰ تا ۳۰ ثانیه تحریک کنید.
• ایجاد فشار بر ماهیچه‌های شکمی: ابتدا ماهیچه‌های شکم و مقعد خود را منقبض کنید. سپس نفس خود را نگه داشته و به سمت پایین فشار وارد کنید. ( مانند زمانی که مدفوع می‌کنید).

درمان دارویی

در صورتی که پزشک، بیماری قلبی را تشخیص دهد، ممکن است داروهای زیر را تجویز کند. توجه داشته باشید که این داروها باید با تشخیص و دستور پزشک مصرف شوند، بنابراین نباید به صورت خودسرانه از آن‌ها استفاده کنید.

• داروهای ضد اضطراب: مانند قرص‌های لورازپام و آلپرازولام
• مسدودکننده‌های گیرنده بتا (بتابلوکرها): مانند قرص‌های متوپرولول و پروپرانولول
• مهارکننده‌های ACE : مانند قرص‌های انالاپریل مالئات و لیزینوپریل
• مسدودکننده‌های کانال کلسیم: مانند قرص‌های وراپامیل و دیلتیازم

درمان بیماری زمینه ای

همان‌طور که پیش‌تر اشاره کردیم، تپش قلب غیرعادی می‌تواند ناشی از بیماری‌های زمینه‌ای مختلف باشد. اگر تپش قلب همراه با سایر علائم بروز پیدا کند باید به پزشک مراجعه کنید تا بهترین روش درمان بیماری زمینه‌ای تجویز شود و به دنبال آن نیز تپش قلب شما بهبود یابد.

پیشگیری

بهترین روش جلوگیری از بروز تپش قلب، تغییر سبک زندگی و اجتناب از عوامل محرک ایجادکننده‌ تپش قلب است. با رعایت موارد زیر می‌توانید تپش قلب‌های ناخوشایند خود را کنترل کنید.

• اجتناب از مصرف مواد مخدر: برخی ترکیبات موجود در مواد مخدر مانند کوکائین و آمفتامین باعث ایجاد تپش سریع قلب می‌شوند.
• دوری از محرک‌های تپش قلب: کافئین، الکل، نیکوتین موجود در دخانیات، برخی از داروهای سرماخوردگی حاوی آنتی هیستامین و نوشیدنی‌های انرژی‌‌زا باعث ایجاد تپش قلب می‌شوند.
• نوشیدن مایعات: کم آبی موجب کاهش حجم خون می‌شود و در نتیجه ضربان قلب، نامنظم شده و تپش قلب ایجاد خواهد شد.
• داشتن خواب کافی: افرادی که در طول روز به میزان کافی استراحت می‌کنند، استرس و فشار خون پایین‌تری دارند و کمتر به تپش قلب مبتلا می‌شوند.
• تغذیه سالم: از مصرف غذا‌های شور، چرب و فرآوری شده اجتناب کنید. در عوض میوه‌هایی مانند لیمو شیرین، پرتقال و سیب را در رژیم غذایی خود قرار دهید. این میوه‌ها به دلیل دارا بودن مقادیر زیادی ویتامین C و فیبر به بهبود عملکرد قلب و عروق، کنترل فشار خون و در نتیجه کاهش تپش قلب کمک بسیاری می‌کنند.
• مشورت با پزشک: از پزشک خود بخواهید داروها و مکمل‌هایی که مصرف می‌کنید را مورد بررسی قرار دهد تا بدانید کدام یک از آنها باعث تپش قلب می‌شوند. سپس درخواست کنید که داروی مشابه و جایگزین برای شما تجویز کند.
• ورزش و فعالیت بدنی مداوم: اگر شرایط بدنی خاصی دارید، پیش از شروع با پزشک خود مشورت کنید تا بدانید که کدام برنامه ورزشی برای شما مناسب است.

کلام آخر

با وجود اینکه تپش قلب گاهی اوقات می‌تواند نشان‌دهنده‌ یک بیماری جدی باشد، اما معمولا بی خطر است و خودبه‌خود برطرف می‌شود. پس در صورتی‌ که دچار عارضه تپش قلب هستید اما به طور مداوم نبوده و با علائم خطرناک دیگر نیز همراه نیست، جای نگرانی وجود ندارد. استرس و نگرانی دو علت اصلی تپش قلب هستند که موجب تداوم و تکرار این عارضه می‌شوند. اما اگر همچنان نگران وضعیت سلامت خود هستید، مراجعه به پزشک متخصص برای شما مفید خواهد بود.

کلینیک قلب و عروق واریس کرج با حضور متخصصین مجرب و حرفه‌ای، وضعیت قلب شما را به دقت مورد بررسی قرار می‌دهد. در صورتی که نیاز به بررسی‌های بیشتر داشته باشید، تمامی تست‌ها مانند اکو، نوار قلب، تست ورزش و غیره در این کلینیک  انجام می‌شود. جهت دریافت مشاوره یا رزرو نوبت ویزیت به صفحه تماس با ما مراجعه کنید و یا با شماره‌های کلینیک تماس حاصل فرمایید.

سوالات متداول

علت تپش قلب در زنان چیست؟

یکی از دلایل ضربان قلب غیرطبیعی در زنان مربوط به تغییرات هورمونی و علائم دوران یائسگی است. به‌ طور کلی، تپش غیرطبیعی قلب در دوران یائسگی بی‌خطر است اما در صورت مداوم بودن تپش قلب، بهتر است جهت اطمینان از سلامت خود توسط پزشک معاینه شوید.

علت تپش قلب در دوران بارداری چیست؟

تپش قلب در دوران بارداری به دلیل تغییرات هورمونی رخ می‌دهد و غالبا از علائم موقتی و گذرا محسوب می‌شود. تپش قلب در اوایل بارداری به دلیل افزایش حجم خون طبیعی اتفاق می‌افتد.

تپش قلب با خوردن قهوه بیشتر می‌شود؟

کافئین ماده محرکی است که در قهوه، شکلات، نوشیدنی‌های انرژی‌زا، چای و نوشابه وجود دارد. قبلا گفته می‌شد که کافئین در هر حال باعث تپش قلب می‌شود. اما تحقیقات اخیر نشان می‌دهند که مصرف معمولی کافئین (حداکثر دو تا سه فنجان در روز) می‌تواند برای قلب مفید باشد. اگر بیش از سه فنجان در روز بنوشید، تپش قلب خواهید داشت. البته برخی افراد ممکن است به مقادیر پایین کافئین نیز حساس باشند.

تپش قلب در کودکان چرا اتفاق می‌افتد؟

تپش قلب در کودکان اغلب به دلایلی مانند تب، سطح قند خون پایین، مصرف کافئین، ورزش، اضطراب یا کم خونی اتفاق می‌افتد و لزوما نشانه ابتلا به بیماری قلبی نیست. اما بهتر است شرایط کودک را به طور مدام بررسی کرده و در صورت تکرار عارضه و یا بروز علائم نگران‌کننده به پزشک مراجعه کنید.

داروی آرام بخش برای تپش قلب خوب است؟

در صورتی که علت تپش قلب شما استرس و عصبانیت باشد، داروی آرام‌بخش می‌تواند در بهبود آن موثر باشد. اما توجه داشته باشید که مصرف بی‌رویه‌ آرام‌بخش‌ عوارض زیادی به همراه دارد و مصرف آن‌ می‌تواند با داروهای دیگر تداخل دارویی داشته باشد. این داروها در صورت مصرف زیاد باعث وابستگی شدید می‌شوند و به همین دلیل حتما باید با تجویز پزشک مصرف شوند.

علت تپش قلب در جوانان چیست؟

علت تپش قلب در جوانان با علت‌ تپش قلب در سنین دیگر تفاوتی ندارد. عواملی همچون استرس و اضطراب شدید و واکنش به داروهای ضد حساسیت به عنوان اصلی‌ترین دلایل تپش قلب شناخته می‌شوند.

تپش قلب و بی حسی دست و پا نشانه‌ چیست؟

هنگامی که تپش قلب با بی‌حسی، گزگز در اندام‌ها و سرد شدن دست و پا همراه می‌شود، نشان‌دهنده‌ حمله‌ اضطرابی (پنیک) و یا اضطراب حاد است. گاهی نیز اختلالات در الکترولیت‌ها مانند افزایش مقدار پتاسیم، کاهش مقدار کلسیم و منیزیم نیز ممکن است موجب ایجاد چنین واکنشی شود.

آیا قرص لووتیروکسین باعث تپش قلب می‌شود؟

تپش قلب یکی از عوارض داروی لووتیروکسین است. داروهای تیروئیدی ممکن است دارای عوارضی برای قلب باشند. اگر سن شما بالا است، معمولا دکتر از دوز پایین این داروها شروع می‌کند.

عوارض تپش قلب بالا چیست؟

تپش قلب در اکثر موارد بی‌خطر است و عوارضی به همراه ندارد. در صورت تکرار مداوم و همراه شدن با علائم خطرناک دیگر و در صورت ابتلا به بیماری‌های قلبی، بیماری‌های مزمن مانند دیابت و بیماری‌های کلیوی و مصرف زیاد الکل و مواد مخدر، خطرات تپش قلب می‌تواند شامل لخته شدن خون، نارسایی قلبی، غش و اختلالات خواب باشد.

تپش قلب حین ورزش طبیعی است؟

بله، تپش قلب حین ورزش طبیعی است. هنگامی که فعالیت فیزیکی انجام می‌دهید، قلب شما بیشتر کار می‌کند تا خون را به عضلات ارسال کند و اکسیژن و مواد غذایی به آنها برساند. بنابراین، تپش قلب شما افزایش پیدا می‌کند و اگر مدتی ورزش نکرده باشید، ضربان قلب خود را در سر و گردن نیز حس می‌کنید. با این حال، اگر تپش قلب شما بیش از حد بالا باشد و به طور مداوم ادامه پیدا کند، بهتر است به پزشک مراجعه کنید.

چه غذاهایی موجب تپش قلب می‌شوند؟

گاهی اوقات علت ایجاد تپش قلب مصرف برخی غذاها و مواد خوراکی است. معمولا غذاهایی که دارای کربوهیدرات، سدیم و قند بالایی هستند، غذاهای تند و پرادویه و غذاهای حاوی مونوسدیم گلوتامات (MSG) که نوعی بهبود دهنده طعم غذا محسوب می‌شوند، باعث ایجاد تپش قلب خواهند شد.

آیا حمله عصبی یا پانیک باعث تپش قلب می‌شود؟

حملات پانیک یا حملات عصبی، بدون هشدار قبلی و به صورت احساس وحشت ناگهانی اتفاق می‌افتند. این حملات در هر زمانی حتی در خواب نیز رخ می‌دهند. فردی که حمله پانیک را تجربه می‌کند، شاید تصور کند که دچار حمله قلبی شده یا مرگ وی نزدیک است. بیشتر افرادی که حملات پانیک را تجربه می‌کنند، با علائمی همچون تپش قلب، ضعف، گیجی، بی‌حسی، گزگز دست‌ها و انگشتان دست و لرزش مواجه می‌شوند.

آیا فشارخون بالا باعث تپش قلب می‌شود؟

بله، فشار خون بالا و مصرف مواد غذایی مانند نمک که موجب افزایش فشار خون می‌شوند، حس تپش قلب را در افراد ایجاد می‌کند.