کرج، عظیمیه، بلوار شریعتی بین میدان مهران و میدان اسبی، خیابان غلامی، خیابان مسرور خسروی نرسیده به میدان پرستو، پلاک ۱۰۳

کلینیک قلب و عروق و واریس کرج

کرج، عظیمیه، بلوار شریعتی بین میدان مهران و میدان اسبی، خیابان غلامی، خیابان مسرور خسروی نرسیده به میدان پرستو، پلاک ۱۰۳

کلنیک قلب و عروق و واریس کرج

تست ورزش قلب چگونه انجام می‌شود و چه چیزی را نشان می‌دهد؟

تست ورزش قلب

تست ورزش که تحت عنوان تست استرس ورزشی نیز شناخته می‌­شود، یک روش تشخیصی و غیرتهاجمی است که عملکرد قلب را حین انجام فعالیت ورزشی نشان می‌­دهد. در این تست، بیمار طبق یک برنامه­ ورزشی روی تردمیل یا دوچرخه ثابت، فعالیت ورزشی می­‌کند تا تغییرات ضربان قلب، فشار خون و تغییرات ECG او ثبت و گزارش شود. این تست اطلاعات مهمی درباره پیش­‌بینی بروز بیماری­‌های قلبی‌عروقی و تشخیص آنها را در اختیار پزشک قرار می‌دهد. بررسی عملکرد قلب حین انجام فعالیت ورزشی جهت تشخیص انواع اختلالات در ساختار قلب، گرفتگی عروق و مشکلات مربوط به نارسایی جریان خون در عضلات قلب مورد استفاده قرار می­‌گیرد. تست ورزش همچنین برای تعیین میزان خطر در بیماران مبتلا به درد قفسه سینه یا تنگی نفس نیز بکار می­‌رود. در مورد بیمارانی که بنابر دلایل مختلف قادر به ورزش نیستند، انواع دیگری از تست ورزش همچون استفاده از داروهای خاص، تجویز می‌شود.

تست ورزش یا تست استرس ورزشی چیست؟

تست استرس ورزشی

تست ورزش یا تست استرس ورزشی به عنوان یک روش تشخیصی استفاده می­‌شود که عملکرد دقیق قلب را در حین ورزش مورد ارزیابی قرار می‌دهد. این تست بطور همزمان فعالیت­‌های قلب مانند ضربان قلب، فشار خون، و تغییرات  ECG (سیگنال­‌های الکتریکی قلب) را رصد می­‌کند. تست ورزش طبق یک برنامه ورزشی استاندارد (پروتکل بروس Bruce ) و هنگام راه رفتن بیمار روی تردمیل یا پدال زدن دوچرخه ثابت، انجام می­‌شود. این روش به عنوان یک آزمایش غیرتهاجمی و ایمن، اطلاعات ارزشمندی را درباره عملکرد قلب در طول فعالیت بدنی به پزشک ارائه می‌­دهد.

تست ورزش برای بررسی موارد مختلفی از جمله تشخیص انواع نارسایی­‌های قلبی، تعیین میزان مناسب ورزش، ارزیابی اثربخشی درمان‌ها و جراحی­‌های قلبی و همچنین پیش‌بینی خطر بیماری‌های مرتبط با قلب انجام می‌شود. بیمارانی که در معرض خطر متوسط نارسایی قلبی​​ قرار دارند، بهتر است از این روش استفاده کنند. اما افرادی که احتمال بالای وجود نارسایی قلبی‌عروقی در آنها وجود دارد، باید تحت آزمایش ورزش همراه با تصویربرداری قلبی قرار گیرند. علاوه بر این، برخی مشاغل به ویژه مشاغلی که شامل فعالیت بدنی با مسئولیت­‌های بالا هستند، ممکن است پیش از استخدام به انجام تست ورزش نیاز داشته باشند تا قابلیت فرد برای انجام وظایف مورد نیاز به دقت ارزیابی شود.

پروتکل بروس یک برنامه ورزشی استاندارد جهت ارزیابی عملکرد قلب و آمادگی جسمانی است که بر اساس استفاده از تردمیل و دوچرخه ثابت طراحی شده است. این پروتکل به مراحل ۳ دقیقه‌ای متوالی تقسیم می‌شود که بیمار در هر مرحله، برای افزایش ضربان قلب خود باید سریع‌تر و با درجه تندتر راه برود. پروتکل اصلی بروس شامل ۷ مرحله است که سرعت و شیب تردمیل هر ۳ دقیقه یک‌بار افزایش داده می‌شود. هدف از انجام آزمایش پروتکل بروس این است که قلب فرد حداقل از ۸۵ درصد حداکثر ظرفیت خود کار کند. این پروتکل همچنین می­‌تواند بر اساس تحمل بیمار تنظیم شده و در بازه زمانی ۶ الی ۱۲ دقیقه انجام شود.

انواع مختلفی از تست­‌های ورزش قلبی وجود دارد که هر کدام هدف خاصی را در تشخیص و ارزیابی عملکرد قلب در حین انجام فعالیت بدنی دنبال می­‌کنند. برخی از انواع متداول تست­‌های ورزش قلبی عبارتند از:

  • تست الکتروکاردیوگرام (ECG) یا (EKG): این تست از الکترودهای چسبنده کوچکی که روی قفسه سینه قرار می‌گیرند، برای اندازه­‌گیری عملکرد قلب در حین ورزش استفاده می­‌کند و ضربان قلب، فشار خون و ریتم قلب را در طول تست ثبت خواهد کرد.
  • تست اکوکاردیوگرام: این تست، ترکیبی از تست استرس ورزشی با اکوکاردیوگرام است و از امواج صوتی برای ثبت تصاویری از پمپاژ قلب استفاده می‌کند و جزئیات بیشتری را ارائه می‌­دهد.
  • تست دارویی هسته­‌ای: این تست از مقدار کمی مواد رادیواکتیو برای مشاهده جریان خون به قلب استفاده می­‌کند تا مشخص شود کدام قسمت‌های قلب، خون کافی دریافت نمی‌کنند. این تست همچنین جزئیاتی را ارائه می‌دهد که می‌توانند نشان­‌دهنده ابتلا به بیماری قلبی باشند.
  • تست MRI قلب: این تست همراه با تست ورزش از دستگاه MRI جهت ثبت تصاویر دقیق از قلب استفاده می‌کند و امکان ارزیابی جامع عملکرد قلب را در اختیار پزشک قرار می‌دهد. این آزمایش شامل ثبت تصاویری از قلب در هنگام استراحت و ورزش، اندازه‌گیری حجم قلب و ارزیابی جریان خون در شریان­‌های قلب است. در این نوع تست ورزش هنگامی که بیمار به حداکثر ضربان قلب خود می‌­رسد، سریعا به محفظه MRI منتقل می‌­شود، اما اتصالات به الکتروکاردیوگرام همچنان برقرار است.
  • تست فارماکولوژیک (دارویی): این تست، میزان جریان خون به قلب را با استفاده از EKG ارزیابی می­‌کند، اما شامل انجام هیچگونه ورزش و تمرین بدنی نمی‌­شود. تست دارویی اغلب برای افرادی که نمی‌­توانند ورزش کنند و یا به ارزیابی عملکرد قلب خود نسبت به داروها نیاز دارند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. تست ورزش دارویی از طریق تست استرس دوبوتامین یا آدنوزین قابل استفاده است. این داروها واکنشی مشابه با فعالیت ورزشی در قلب ایجاد می­‌کنند.
  • تست ورزش قلبی ریوی (CPET): این تست جامع، میزان عملکرد قلب و ریه­‌ها را در طول ورزش بررسی می­‌کند و ارزیابی دقیق‌تری نسبت به تست ورزش قلبی ارائه می‌­دهد.

اهداف، دلایل و موارد تجویز تست ورزش قلبی

دلیل تجویز تست ورزش

هدف از انجام تست ورزش، ارزیابی عملکرد قلب در حین فعالیت بدنی و همچنین واکنش قلب به استرس است. علاوه بر این،  تست ورزش به بررسی مشکلاتی مانند اختلالات مربوط به تامین خون، ریتم یا ضربان قلب و  یا سایر جنبه‌­های عملکرد قلب مانند ضخامت عضله قلب (هیپرتروفی) می‌پردازد که هنگام فعالیت شدید قلب رخ می‌­دهند. تست ورزش قلبی که تحت عنوان تست استرس نیز شناخته می‌­شود، ممکن است بنابر دلایل مختلفی تجویز شود که برخی آنها از شامل:

  • تشخیص انواع بیماری­‌های قلبی: تست ورزشی قلبی برای تشخیص بیماری­‌هایی نظیر آریتمی قلبی، بیماری عروق کرونر، کاردیومیوپاتی، ایسکمی قلبی و بیماری­‌های مربوط به ساختار قلب انجام می‌شود.
    • آریتمی: نوعی از بیماری­‌های مربوط به ریتم غیر طبیعی قلب
    • بیماری عروق کرونر (CAD): یک بیماری قلبی است که بر اثر وجود یک توده یا تنگی شریان‌های کرونر بروز پیدا می‌کند و باعث کاهش جریان خون به عضله قلب می‌شود. این بیماری می‌تواند منجر به درد قفسه سینه یا حمله قلبی شود.
    • سندرم حاد کرونری (ACS): این بیماری به دلیل کاهش جریان خون در شریان‌های کرونری به وجود می‌آید. در این سندروم، بخشی از عضله قلب قادر به عملکرد صحیح نیست و یا ممکن است از کار بیافتد.
    • کاردیومیوپاتی: کاردیومیوپاتی یا بیماری ماهیچه قلب از جمله بیماری‌های عضله قلب است که باعث ناتوانی قلب در پمپاژ خون کافی می‌شود.
    • ایسکمی قلبی القایی: بیماری‌های ناشی از کاهش خون­رسانی به عضله قلب (میوکارد) که اغلب بر اثر انسداد عروق کرونر رخ می­‌دهند.
  • ارزیابی ریسک پس از سکته قلبی (انفارکتوس میوکارد MI): در روزهای اولیه پس از سکته قلبی، یک تست ورزش سطح پایین می‌­تواند برای ارزیابی ایسکمی، آریتمی‌­ها و شروع توانبخشی قلبی انجام شود.
  • ارزیابی تحمل ورزشی: تست ورزش در صورتی که بیمار مشکوک به CAD باشد، برای ارزیابی استرس یا تحمل ورزشی انجام می‌شود. تست ورزش همچنین ممکن است برای تعیین محدوده ورزش ایمن، پیش از شروع برنامه توانبخشی قلبی و یا هنگام بهبودی پس از یک عارضه قلبی مانند حمله قلبی استفاده شود.
  • ارزیابی ریتم قلب و فعالیت الکتریکی ECG: انجام تست ورزش قلبی ممکن است برای ارزیابی ریتم قلب و فعالیت الکتریکی در طول ورزش توصیه شود.
  • ارزیابی تناسب قلبی و جریان خون به قلب: این آزمایش می­‌تواند به ارزیابی سطح آمادگی قلبی در مقایسه با سایر افراد هم‌سن کمک کند و علائم جریان خون ناکافی به عضله قلب که نشان دهنده انسداد یکی از رگ­‌های خونی است را تشخیص دهد.
  • برنامه‌­ریزی روند درمان: نتایج تست استرس ورزش می­‌تواند به درمان پزشکی و برنامه­‌ریزی درمانی به‌ویژه در افراد مبتلا به CAD یا مشکوک به آن کمک کند.
  • تشخیص و پیش­‌بینی: تست ورزش می‌­تواند به تشخیص علل احتمالی مرتبط با بیماری قلبی که ناشی از علائمی مانند درد قفسه سینه، تنگی نفس یا سبکی سر است، کمک بسیاری کند و پیش­‌بینی مفیدی در مورد سلامت قلب بیمار و ابتلا به انواع بیماری­‌های قلبی ارائه دهد.
  • استخدام برخی مشاغل خاص: مشاغلی که نیاز به فعالیت بدنی زیاد و مسئولیت بالا هستند، ممکن است پیش از استخدام، فرد را ملزم به انجام تست ورزش قلبی کنند تا قابلیت‌های او برای انجام وظایف را مورد ارزیابی قرار دهند.

 انجام تست ورزش قلبی برای افرادی که در معرض خطر بالای آسیب قلبی قرار دارند، از جمله افراد مبتلا به سکته قلبی، آنژین ناپایدار، التهاب حاد قلبی، نارسایی احتقانی شدید قلب، آریتمی‌های کنترل نشده، آریتمی فوق‌بطنی علامت‌دار، تنگی آئورت همودینامیکی یا فشار خون شدید هستند، به هیچ‌وجه توصیه نمی­‌شود. این بیماران معمولا به مداخله پزشکی یا جراحی فوری نیاز دارند، اما ممکن است بتوانند از سایر روش‌های تست ورزش استفاده کنند. تصمیم­‌گیری نهایی جهت انجام یا عدم انجام تست ورزش بر عهده پزشک متخصص است.

آمادگی جهت انجام تست ورزش قلبی

پیش از آماده شدن برای انجام تست ورزش، پیروی از برخی دستورالعمل­‌های خاص جهت حصول اطمینان از ارائه نتایج دقیق، بسیار مهم است. آمادگی‌های لازم برای انجام تست ورزش قلبی به شرح زیر است:

  • پرهیز از مصرف کافئین: از مصرف نوشیدنی‌های حاوی کافئین (۱۲ الی ۲۴ ساعت پیش از تست ورزش) از جمله قهوه، نسکافه و سایر نوشیدنی­‌های کافئین‌­دار خودداری کنید. کافئین، گیرنده‌های آدنوزین را مسدود می‌کند. این حالت، توانایی عروق قلبی جهت تنظیم جریان خون در طول فعالیت ورزشی را کاهش می‌دهد. کافئین همچنین می­‌تواند تاثیرات نامطلوبی بر فعالیت قلبی‌عروقی داشته باشد و در تشخیص ایسکمی قلبی نیز اختلال ایجاد کند.
  • رژیم غذایی: حداقل ۳ ساعت پیش از انجام آزمایش از خوردن، آشامیدن و استعمال دخانیات پرهیز کنید.
  • لباس مناسب: لباس‌های گشاد و راحت بپوشید و از کفش مخصوص پیاده‌­روی استفاده کنید.
  • برنامه دارویی: اگر به بیماری دیابت مبتلا هستید، پیش از انجام آزمایش حتما با پزشک متخصص درباره نحوه مصرف داروهای خود حین تست ورزش و یا قبل از آن مشورت کنید. ممکن است لازم باشد که داروها را همراه خود بیاورید و در طول تست به منظور ارزیابی دقیق‌تر، آنها را مصرف کنید.
  • داروهای مصرف شده: پزشک را از میزان و نوع داروهای مصرفی خود مطلع کنید و ابتلا به هرگونه بیماری دیگر را نیز با ایشان در میان بگذارید.
  • دستورالعمل‌های ارائه‌شده توسط تکنسین و پزشک خود را به دقت دنبال کنید و نتایج آزمایشات قبلی خود را نیز همراه داشته باشید.

چگونگی انجام تست ورزش قلبی

اکثر بیماران می­‌توانند به‌طور ایمن، تست ورزش را انجام دهند، اما اگر بیماران بنابر دلایل مختلف (دیسک کمر، آرتروز، معلولیت و غیره) قادر به انجام تست ورزش از طریق تردمیل نباشند، حالت دوچرخه ثابت یا در موارد حادتر حالت دارویی این تست برای آنها انجام می‌شود. در تست ورزش دارویی، از برخی داروهایی استفاده می‌شود که واکنش قلبی مشابه ورزش کردن را در فرد ایجاد می­‌کنند، بنابراین بیمار نیازی به انجام فعالیت ورزشی ندارد. برای انجام تست ورزش یا تست استرس ورزشی از طریق تردمیل مراحل زیر معمولا به‌ ترتیب انجام می­‌شوند:

  • آمادگی: بیمار با اتصال الکترودهایی به قفسه سینه (جهت نظارت بر فعالیت الکتریکی قلب) برای انجام تست آماده می‌شود و یک بازوبند مخصوص سنجش فشار خون برای نظارت بر فشار خون، روی بازوی بیمار قرار داده می­‌شود. در افراد مبتلا به بیماری­‌های تنفسی و ریوی مانند آسم، علاوه بر الکترودهای نصب شده روی قفسه سینه، از ماسک تنفسی نیز استفاده می­‌شود که این روش تحت عنوان تست ورزش قلبی-ریوی (CPET) شناخته می‌­شود.
  • اندازه‌­گیری­‌های ابتدایی: ضربان قلب، فشار خون و ECG اولیه بیمار در حالت استراحت ثبت می­‌شود.
  • ورزش: بیمار یا روی تردمیل راه می‌رود و یا روی دوچرخه ثابت، پدال می‌زند. بر اساس برنامه ورزشی، شدت ورزش به تدریج بیشتر می‌شود تا ضربان قلب افزایش پیدا کند.
  • پایش و نظارت: در طول آزمایش مواردی همچون ضربان قلب، فشار خون و ECG بیمار به طور مداوم کنترل و ثبت می‌شود. همچنین از بیمار درباره وجود یا عدم وجود علائمی مانند درد قفسه سینه یا تنگی نفس نیز سؤال پرسیده می‌شود.
  • اتمام آزمایش: زمانی که بیمار به ضربان قلب مورد نظر خود می‌­رسد و یا علائمی را تجربه می­‌کند که نیاز به قطع آزمایش دارد، آزمایش به تدریج متوقف می­‌شود تا بدن فرد کم­‌کم سرد شود.
  • بازیابی: پس از انجام آزمایش نیز ضربان قلب، فشار خون و ECG بیمار در حین بازیابی پس از تمرین کنترل می‌شود.

انجام این آزمایش معمولا ۱۵ الی ۲۰ دقیقه طول می‌کشد و اکثر بیماران نیز اذعان داشتند که وضعیت آنها در طول انجام تست، قابل تحمل بوده است.

حالت‌­های مختلف تست ورزش: تردمیل، دوچرخه ثابت و تست دارویی

حالت‌­های مختلف تست ورزش

تست‌­های ورزش را می­‌توان با استفاده از حالت­‌های مختلفی مانند دوچرخه ثابت، تردمیل و حالت دارویی انجام داد. استفاده از دوچرخه ثابت و تردمیل به عنوان رایج‌ترین روش تست ورزش شناخته می‌شود. دوچرخه ثابت (سیکل ارگومتر) امکان تجزیه و تحلیل الکتروکاردیوگرافی بهتری را به دلیل آثار کمتر ناشی از حرکات بالاتنه فراهم می‌کند، اما تردمیل معمولا گروه‌های عضلانی بیشتری را درگیر می‌کند. براساس مطالعات (۲و۱) به نظر می‌­رسد که حالت دوچرخه ثابت در مقایسه با تردمیل کمی ایمن‌­تر است، به‌خصوص در افرادی که دارای کمر درد، آرتروز و یا سایر مشکلات حرکتی هستند.

تست ورزش دارویی از طریق تست استرس دوبوتامین یا آدنوزین انجام می‌شود و برای بیمارانی مناسب است که بنابر دلایل مختلف قادر به انجام فعالیت ورزشی نیستند. این داروها جهت تحریک همان اثر در قلب استفاده می­‌شوند که گشادکننده عروق قلب هستند و باعث افزایش ضربان قلب و سرعت خون در عروق سالم و یا عروق گرفته قلب می­‌شوند. انتخاب دقیق نوع دارو و حالت ورزش به اهداف خاص آزمایش و شرایط بیمار بستگی دارد.

پس از انجام تست ورزش قلبی

پس از انجام تست ورزش و تا زمانی که ضربان قلب به حالت طبیعی (حالت استراحت) خود بازگردد، تحت نظر خواهید بود. نتایج آزمایش برای شما توضیح داده می­‌شود و پزشک ممکن است آزمایش­ات و درمان­‌های جدید دیگری را بر اساس نتایج توصیه کند. پس از ورزش ممکن است درد خفیفی در قفسه سینه خود احساس کنید و دچار خستگی شوید که در این حالت بهتر است مدتی استراحت کنید تا به حالت طبیعی خود بازگردید. اگر تست ورزش دارویی انجام شود، فرد ممکن است دچار سردرد خفیف، برافروختگی و درد قفسه سینه شود که اصلا نگران کننده نیست و با چند دقیقه استراحت برطرف خواهد شد.

اگر در طول آزمایش، علائمی همچون درد شدید در قفسه سینه یا تنگی نفس را تجربه کردید، فورا به پزشک اطلاع دهید. در صورتی که تست ورزش هسته­‌ای انجام داده‌­اید، نوشیدن مقدار زیادی مایعات پس از آزمایش بسیار مهم است و به تخلیه مواد رادیواکتیو باقی‌مانده کمک می‌کند.

نتایج تست ورزش و تفسیر آن

نتیجه تست ورزش

اطلاعات بدست آمده از تست استرس ورزشی می­‌توانند برای تشخیص، پیش­‌بینی، ارزیابی پیشرفت بیماری و ارزیابی نتایج درمان در انواع اختلالات قلبی‌ریوی، قلبی‌عروقی و عصبی‌عضلانی مورد استفاده قرار گیرند. این آزمایش از الکتروکاردیوگرافی (ECG) برای اندازه‌­گیری تغییرات ضربان قلب و تکانه­‌های الکتریکی استفاده می­‌کند که ممکن است نشان­‌دهنده وجود بیماری قلبی‌عروقی باشد. تفسیر تست ورزش شامل ارزیابی واکنش قلب به فعالیت بدنی جهت بررسی سلامت و نحوه عملکرد قلب است. تفسیر نتایج آزمایش به نحوه انجام آزمایش، علت، سن فرد و سابقه ابتلا به بیماری قلبی و سایر مشکلات پزشکی بستگی دارد و باید حتما توسط پزشک متخصص انجام شود.

تفسیر نتیجه تست ورزش

  • نتایج نرمال: نتیجه منفی ECG نشان می­‌دهد که هیچ ناهنجاری قابل توجهی در فعالیت الکتریکی قلب وجود ندارد. یک آزمایش نرمال و نتیجه منفی به معنای آن است که فرد می­‌تواند تا به اندازه یا بیشتر از اکثر افراد در سن و جنس خود ورزش کند. در نتایج طبیعی این آزمایش هیچ انسداد جدی یا مشکل جریان خون تشخیص داده نشده است و قلب فرد به خوبی کار می کند.
  • نتایج غیرطبیعی و آنرمال: نتیجه مثبت ECG نشان می­‌دهد که ناهنجاری­‌هایی در فعالیت الکتریکی قلب وجود دارد و نتایج غیرعادی نیز ممکن است نشان‌دهنده وجود بیماری قلبی یا سایر مشکلات قلبی مانند موارد زیر باشد:
  • ریتم غیر طبیعی قلب در حین ورزش
  • تغییراتی در ECG که ممکن است نشان‌دهنده انسداد شریان­‌های تامین کننده خون در قلب باشد
  • جریان خون پایین در هنگام ورزش و استراحت که می­تواند نشان‌دهنده بیماری عروق کرونر باشد

محدودیت‌­های تست ورزش و صحت نتایج آن

تست ورزش قلبی دارای محدودیت­‌هایی است و ۱۰۰% دقیق نیست. برخی از محدودیت‌ها و عواملی که می‌توانند بر دقت تست‌های ورزش قلبی تأثیر بگذارند عبارتند از:

  • روش‌ انجام تست: دقت نتایج تست ورزش به درک اصول فیزیولوژیک، انتخاب روش مناسب، کاربردها و محدودیت‌های تست بستگی دارد. استفاده از مقیاس استاندارد برای تخمین فعالیت قلب و اندازه‌گیری‌های مناسب برای بهبود دقت تست‌های ورزشی، ضروری است.
  • تجهیزات مورد استفاده: دقت نتایج تست ورزش می‌تواند بر اساس نوع تجهیزات مورد استفاده و دقت آنها در طول آزمایش متفاوت باشد.
  • عوامل ناشی از بیمار: دقت تست­‌های ورزشی می­‌تواند تحت تاثیر عواملی مانند سن، جنسیت، وزن بدن، وضعیت اندام بیمار و سلامت­ وی متغیر باشد.
  • آزمایشات ثانویه: تست استرس ورزشی ممکن است به تنهایی تصویر کاملی از سلامت قلبی‌عروقی فرد ارائه ندهد و انجام آزمایشات ثانویه­ ضروری باشد.

تست ورزش با وجود این محدودیت‌ها، ابزاری ارزشمند برای تشخیص و ارزیابی وضعیت بیماران مبتلا به سندرم‌های درد قفسه سینه، تعیین شدت بیماری، پیش­‌بینی بیماری عروق کرونر، ارزیابی آریتمی‌ها، غربالگری بیماران بدون علامت، و ارزیابی درمان‌های پزشکی، جراحی و آنژیوپلاستی است.

عوارض تست ورزش قلبی

تست ورزش قلبی یا تست استرس یک روش غیرتهاجمی و معمولا بی­‌خطر است و به ندرت پیش می‌آید که افراد در حین انجام آن دچار مشکل ­شوند. با این حال، در موارد نادر ممکن است عوارض جانبی و خطرات احتمالی به وجود آید که برخی از آنها شامل:

  • سرگیجه و غش: اگر فشار خون فرد پایین باشد، ممکن است دچار سرگیجه و یا غش (در موارد نادر) شود.
  • ضربان قلب نامنظم: ریتم‌­های نامنظم قلب یا آریتمی که معمولا به سرعت پس از اتمام تست ورزش از بین می­‌رود.
  • تست ورزش دارویی: در تست ورزش دارویی که با استفاده از داروهای دوبوتامین یا آدنوزین انجام می‌­شود، فرد ممکن است عوارض جانبی خفیفی مانند سردرد، برافروختگی، درد در قفسه سینه یا تنگی نفس را تجربه کند.
  • سایر عوارض جانبی: اضطراب، گرگرفتگی، سردرد، حالت تهوع، لرزش و تنگی نفس

لازم بذکر است که در صورت بروز احساس درد قفسه سینه (متوسط تا شدید)، تنگی نفس شدید، سرگیجه و یا خستگی ممکن است آزمایش متوقف شود. در موارد نادر بروز عارضه، افراد آموزش‌­دیده و حرفه‌ای برای ارزیابی عملکرد، علائم بیمار و ارائه درمان فوری اورژانسی در محل حضور دارند.

تفاوت تست ورزش قلبی با اکوکاردیوگرام قلبی

تفاوت تست ورزش قلبی با اکوکاردیوگرام قلبی

تست ورزش یا تست استرس و اکوکاردیوگرام هر دو ابزار تشخیصی مهمی برای ارزیابی سلامت قلب هستند، اما اهداف متفاوتی دارند. تست ورزش قلبی، نحوه واکنش قلب به استرس ناشی از فعالیت بدنی و ورزش را اندازه‌­گیری می­‌کند و معمولا شامل راه رفتن روی تردمیل یا پدال زدن دوچرخه ثابت است تا ضربان قلب، فشار خون و نوار قلب (ECG) فرد مورد بررسی قرار گیرد. این آزمایش همچنین با انجام ورزش و برنامه‌ریزی درمانی برای ارزیابی میزان فعالیت بدنی که قلب فرد می­‌تواند به طور ایمن از عهده آن برآید، شناسایی علائم نارسایی قلبی، ریتم غیرطبیعی قلب یا جریان خون ناکافی به عضله قلب انجام می‌شود.

برخلاف تست ورزش، اکوکاردیوگرام یک آزمایش تصویربرداری است که از امواج صوتی برای ایجاد تصاویر دقیق از ساختار و عملکرد قلب استفاده می­‌کند. اکوکاردیوگرام استرس که به عنوان ” اکوی استرس” نیز شناخته می‌­شود، اکوکاردیوگرام را با تست ورزش قلبی ترکیب می­‌کند. این روش شامل انجام یک اکوکاردیوگرام منظم برای مشاهده تصاویر قلب در حالت استراحت است و سپس یک تست ورزش که در طی آن ضربان قلب سریع‌تر است، برای مشاهده تصاویری از قلب پس از ورزش، انجام خواهد شد. از این آزمایش برای ارزیابی میزان جریان خون به قلب و تشخیص وجود هرگونه ناهنجاری در عملکرد قلب در حین فعالیت بدنی استفاده می‌­شود.

هزینه انجام تست ورزش قلبی

هزینه تست ورزش یا استرس قلبی متغیر است و ه خدمات بیمه درمانی ارائه شده به بیمار، نوع تجهیزات مورد استفاده، انجام حالت دارویی، برنامه ورزشی خاص ارائه شده به بیمار، استفاده از تردمیل یا دوچرخه ثابت، مکان، نوع تست و داروها بستگی دارد. جهت کسب اطلاعات دقیق از این جزییات و دریافت وقت مشاوره می­‌توانید با کارشناسان مرکز ما (کلینیک قلب و عروق و واریس کرج) با شماره تلفن ۰۲۶۳۲۵۰۳۳۷۶ تماس حاصل فرمایید.

سوالات متداول

مصرف چه داروهایی با تست ورزش قلبی تداخل دارد؟

برخی داروها می‌­توانند دقت تست ورزش را تحت تاثیر قرار دهند. بیماران باید پیش از انجام آزمایش، مصرف هرگونه داروی تجویزی و بدون نسخه را به اطلاع پزشک خود برسانند. برخی داروهای تداخل کننده عبارتند از: داروهای مسدودکننده بتا که ضربان قلب را پایین می­‌آورند، نیترات‌­ها که رگ­‌های خونی را گشاد می­‌کنند، داروهای حاوی کافئین و برخی از داروهای استنشاقی که فشار خون و ضربان قلب را بالا می­‌برند.

آیا بیمارانی که قادر به ورزش کردن نیستند هم می‌­توانند تست استرس ورزش انجام دهند؟

بله، تست استرس دوبوتامین یا آدنوزین برای بیمارانی انجام می‌شود که نمی‌­توانند ورزش کنند. این داروها جهت برانگیختن اثر مشابه تست ورزش در قلب مورد استفاده قرار می‌گیرند.

آیا انجام تست ورزش برای افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای از قبیل آرتروز، دیسک کمر و غیره نیز امکان‌پذیر است؟

برای افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای مانند آرتروز و مشکلات دیسک کمر، انجام تست‌های ورزشی امکان‌پذیر است، اما ممکن است اقدامات احتیاطی و اصلاحات خاصی مطابق با دستور پزشک اتخاذ شود.

آیا انجام تست ورزش قلبی در دوران عادت ماهیانه خانم‌ها امکان‌پذیر است؟

بله، انجام تست ورزش قلبی در دوران عادت ماهیانه خانم‌ها امکان­‌پذیر است. با این حال، توجه داشته باشید که چرخه قاعدگی می‌­تواند بر واکنش­‌های قلبی‌عروقی و ریوی نسبت به ورزش و استرس تأثیرگذار باشد.

آیا انجام تست ورزش قلبی در دوران بارداری امکان­‌پذیر است؟

بله، انجام تست ورزش قلبی در دوران بارداری امکان­‌پذیر است. تحقیقات نشان داده‌اند که تست ورزش در صورت رعایت پروتکل­‌ها می­‌تواند بدون نگرانی جهت ارزیابی وضعیت قلبی خانم‌های باردار انجام شود.

تست ورزش قلبی چقدر طول می‌کشد؟

تست ورزش همراه با زمان لازم برای آماده‌­سازی، حدود یک ساعت طول می‌کشد.

وجود چه علائمی ممکن است منجر به تجویز تست استرس شود؟

شایع‌ترین علائم تجویز تست ورزش عبارتند از درد در قفسه سینه یا تنگی نفس و همچنین علائمی مانند سرگیجه، سبکی سر، ضعف، استفراغ و ضربان قلب تند که می‌توانند نشان­‌دهنده انسداد عروق خونی باشند.

چه مدت طول می­‌کشد تا نتایج تست ورزش قلبی را دریافت کنیم؟

نتایج حدود ۲۴ ساعت پس از انجام تست در دسترس خواهند بود. با این حال، اگر نتایج تست فرد غیرطبیعی باشد، تکنسین معمولا به متخصص قلب اطلاع می‌دهد تا در مورد هرگونه نگرانی احتمالی با او صحبت کند.

آیا باید از تجویز و انجام تست ورزش قلبی نگران باشید؟

اصلا نگران نباشید و با استرس، تست ورزش انجام ندهید. تست ورزش قلبی یک روش بسیار کم‌خطر و ایمن است. احتمال بروز هر گونه عارضه در طول تست کمتر از ۰.۰۱% یا ۱ در ۱۰۰۰ است و همیشه تحت نظارت یک تکنسین باتجربه و با حضور متخصص قلب انجام می‌­شود.

چگونه فرزندم را برای تست استرس ورزشی آماده کنم؟

بهتر است که پیش از انجام تست استرس ورزش، حدود دو یا سه ساعت قبل یک وعده غذایی سبک به فرزند خود بدهید و کفش و لباس راحت برای او تهیه کنید. حتما درباره ماهیت بی­‌خطر و بدون درد این تست با فرزند خود صحبت کنید. بر اساس سن فرزند خود همچنین می­‌توانید این تست را به عنوان نوعی بازی به او معرفی کنید.

آیا می‌توانم قبل از تست ورزش قلبی غدا بخورم و یا آب بنوشم؟

معمولا می­‌توانید قبل از تست، آب و سایر مایعات سبک مانند آب سیب بنوشید. کارشناس بهداشتی توصیه می­‌کنند که حداقل سه ساعت پیش از آزمایش چیزی میل نکنید. عدم مصرف غذاهای جامد به شما کمک می‌کند تا در طول آزمایش، احساس سنگینی نداشته باشید و با حداکثر ظرفیت خود ورزش کنید.

آیا تست ورزش قلبی برای افراد چاق نیز قابل انجام است و نتایج معتبری دارد؟

تست ورزش یا تست ورزش قلبی‌ریوی (CPET) را می­‌توان برای افراد چاق نیز انجام داد، اما نتایج آن احتمالا با نتایج تست افراد دیگر کمی متفاوت خواهد بود. بیماران چاق با در نظر گرفتن مقادیر اوج متغیرها در نتایج ممکن است عملکرد ضعیف‌تری در CPET داشته باشند. با این حال، همچنان می‌­توان با استفاده از تست ورزش قلبی، اطلاعات ارزشمندی درباره سلامت قلبی‌عروقی آنها بدست آورد.

تست ورزش قلبی برای بیماران مبتلا به آسم به چه صورت است؟

تست ورزش قلبی برای بیماران مبتلا به آسم، به عنوان تست ورزش قلبی‌ریوی (CPET) شناخته می‌­شود و شامل بررسی عکس‌العمل همزمان ماهیچه­‌های ریوی و قلبی‌عروقی است. برای انجام تست ورزش در این بیماران، علاوه بر الکترودهای نصب شده روی قفسه سینه از ماسک تنفسی نیز استفاده می­‌شود. این آزمایش در بیماران مبتلا به آسم در تشخیص مکانیسم ایجاد تنگی نفس مداوم در فعالیت­‌های ورزشی کمک کرده و تایید می‌کند که علت آن آسم است.

لیست دقیق مواد غذایی و داروهایی که در روز تست ورزش نباید مصرف شوند، چیست؟

به مدت ۲۴ ساعت پیش از انجام تست ورزش قلبی از مصرف نوشیدنی‌های حاوی کافئین از جمله قهوه، نسکافه، نوشابه و حتی مصرف محصولات دارای برچسب بدون کافئین پرهیز کنید. مصرف انواع داروهای لاغری نیز ممنوع است. داروهای قلبی از قبیل مشتقات Isosorbide dinitrate، Isosorbide mononitrate، Nitroglycerin و مسدودکننده‌­های بتا (metoprolol, metoprolol XL, atenolol) نیز دارای منع مصرف ۲۴ ساعته هستند.

آیا مصرف سیگار در روز تست ورزش قلبی مجاز است؟

خیر، در طول تست ورزش، سیگار کشیدن می‌­تواند بر صحت نتایج و عملکرد بیمار تأثیر بگذارد. به طور کلی توصیه می­‌شود که بیماران پیش از انجام آزمایش از سیگار کشیدن خودداری کنند تا دقت نتایج افزایش یابد. سیگار کشیدن می­‌تواند بر ضربان قلب، عملکرد ریوی و ظرفیت ورزش بیمار تأثیر بگذارد.

آیا در صورت داشتن کمردرد یا احساس خستگی شدید در طول تست ورزش می‌توانم آزمایش را متوقف کنم؟

بله، اگر در طول تست ورزش احساس درد در قفسه سینه، تنگی نفس شدید، کمردرد یا خستگی شدید را تجربه کردید، باید به متخصص و تکنسینی که آزمایش را انجام می‌دهد، اطلاع دهید تا تست را متوقف کنند. بهتر است که خودتان شخصا تست را متوقف نکنید و تکنسین بخواهید این کار را برای شما انجام دهد.

آیا باید از انجام تست ورزش هسته­‌ای به دلیل عوارض جانبی آن اجتناب کنیم؟

عوارض جانبی تست‌های ورزش هسته‌ای قلب بر اساس شرایط فرد، متغیر هستند. اما این تست به طور کلی بی­‌خطر بوده و احتمال بروز عوارض جانبی مرتبط با آن نیز نادر است.

تست ورزش قلبی برای بیماران تنفسی و ریوی چگونه انجام می‌­شود؟

تست ورزش قلبی برای بیماران تنفسی و ریوی تحت عنوان تست استرس قلبی‌ریوی یا تست ورزش قلبی‌ریوی (CPET) شناخته می‌شود. این نوع تست برای ارزیابی پاسخ‌های ورزشی ماهیچه­‌های ریوی و قلبی‌عروقی انجام می­‌شود. در حین انجام آزمایش، علاوه بر الکترودهایی که برای نظارت بر قلب روی قسمت بالایی بدن بیمار نصب می‌­شوند، گیره بینی و ماسک تنفسی نیز به بیمار متصل خواهد شد.

فهرست مطالب
تماس با ما