سکته قلبی: اقدامات فوری و مراقبت‌های بعد از آن + درمان

سکته قلبی، حمله قلبی یا انفارکتوس میوکارد یک فوریت پزشکی مرگبار است که به مراقبت و توجه پزشکی فوری نیاز دارد. این تهدید خاموش زندگی میلیون‌ها تن در سراسر جهان را تهدید می‌کند و عوارض ناتوان‌کننده و مخربی را به دنبال دارد. سکته قلبی غالباً پیامد گرفتگی سرخرگ‌های اصلی قلب است. دلایل متفاوتی برای انسداد سرخرگ‌ها وجود دارد. سکته قلبی با احساس درد شدید در قفسۀ سینه، تعریق و تنگی نفس همراه است. اگر فکر می‌کنید در حال سکته قلبی هستید یا متوجه علائم سکته قلبی در اطرافیانتان شدید، حتماً فوراً با اورژانس تماس بگیرید. با درمان سریع سکتۀ قلبی می‌توان جان بیمار را نجات داد. استنت‌گذاری و در موارد شدید جراحی قلب باز روش‌هایی هستند که برای درمان سکته قلبی به کار برده می‌شوند.

سکته قلبی چیست؟

سکته قلبی یا انفارکتوس میوکارد زمانی رخ می‌دهد که جریان خون به قلب به شدت کاهش پیدا کند یا مسدود شود. این گرفتگی معمولاً پیامد جمع شدن چربی، کلسترول و مواد دیگر در شریان‌های کرونری قلب است. به رسوب‌های چرب و حاوی کلسترول پلاک گفته می‌شود. اصطلاح پزشکی برای فرایند تجمع پلاک تصلب شرایین یا آترواسکلروز است.

پلاک گاهی پاره می‌شود و لخته‌ای را تشکیل می‌دهد که جریان خون را مسدود می‌کند. قطع شدن جریان خون به بخشی از عضلۀ قلب آسیب می‌زند یا آن را تخریب می‌کند.

علائم سکته قلبی

علائم سکته قلبی متغیر است. علائم برخی بیماران خفیف و علائم عده‌ای شدید است؛ تعدادی از بیماران نیز هیچ‌گونه علائمی را تجربه نمی‌کنند.

سکته قلبی به دو روش اصلی زیر بروز می‌یابد:

• ناگهانی: ممکن است بیمار قبلاً علائم داشته باشد یا نداشته باشد. رسوب پلاک ناگهان پاره می‌شود و به زنجیره‌ای از رویدادها و سکته قلبی ناگهانی دامن می‌زند.
• تدریجی: تظاهر سکتۀ قلبی در روش دیگر آهسته است و پیشرفت بیماری کرونری به تدریج منجر به سکته قلبی می‌شود. شریان در این حالت به مرور زمان تنگ‌تر می‌شود. چنانچه گرفتگی شریان بیش از ۷۰% باشد، علائم هشداردهنده پیش از سکته، به‌ویژه هنگام تقلای جسمی و فعالیت بدنی بروز می‌یابد.

علائم شایع سکته قلبی به شرح زیر است:

• احساس درد در قفسه سینه که شبیه به فشار، گرفتگی، درد، فشردگی یا دردی عمیق و مداوم است.
• احساس ناراحتی یا دردی که در شانه، بازو، پشت بدن، گردن، فک، دندان‌ها یا گاهی بالای شکم منتشر می‌شود.
• عرق سرد
• خستگی مزمن
• سوزش سردل یا سوءهاضمه
• دوران سر یا سرگیجۀ ناگهانی
• تپش قلب
• اضطراب یا حس فاجعۀ قریب‌الوقوع
• حالت تهوع
• تنگی نفس

بعضی سکته‌های قلبی ناگهان رخ می‌دهند. اما بسیاری از بیماران از چند ساعت، چند روز یا چند هفته قبل از حملۀ قلبی دچار نشانه‌ها و علائم هشداردهنده می‌شوند. احساس درد یا فشار مکرر در قفسۀ سینه (آنژین) که با استراحت برطرف نمی‌شود، نشانۀ هشدار اولیۀ سکتۀ قلبی است. کاهش موقت جریان خون ورودی به قلب علت آنژین است.

 

علائم سکته قلبی در بانوان

پژوهش‌های پزشکی‌ای که در سال‌های گذشته انجام شده است، نشان می‌دهد احتمال این‌که بانوان دچار احساس ناراحتی یا دردی شبیه به سوءهاضمه در قفسه سینه شوند، کمتر است. احتمال دچار شدن بانوان به تنگی نفس، خستگی مزمن و بی‌خوابی‌ای که قبل از سکته قلبی شروع می‌شود، بیشتر است. به‌علاوه بانوان دچار حالت تهوع و استفراغ یا احساس درد در پشت بدن، شانه‌ها، گردن، بازوها یا شکم می‌شوند. نخستین علامت سکته قلبی گاهی ایست قلبی ناگهانی است.

در هنگام وقوع سکته قلبی چه کنیم؟

انواع سکته قلبی

حملۀ قلبی نوعی سندرم کرونری حاد (ACS) است که با انسداد قابل‌توجه شریان‌های کرونری همراه است.

چهار نوع اصلی ACS عبارت است از:

• آنژین پایدار
• آنژین ناپایدار
• آنفارکتوس میوکارد بدون صعود قطعۀ ST (NSTEMI)
• آنفارکتوس میوکارد با صعود قطعۀ ST (STEMI)

آنژین پایدار

آنژین پایدار (آنژین پکتوریس یا آنژین صدری) نوعی درد قفسۀ سینه است. این درد وقتی شروع می‌شود که عضلۀ قلب به اکسیژنی بیشتر از حد معمول نیاز داشته باشد، اما اکسیژن موردنیازش را به علت بیماری قلبی در آن لحظه دریافت نکند. این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که هوا سرد باشد یا در حال ورزش باشید. آنژین پایدار نوعی درد موقت قفسه سینه است، اما می‌تواند در نهایت به سندرم کرونری حاد منجر شود.

آنژین ناپایدار یا سکته قلبی خاموش یا پنهان

آنژین ناپایدار که با اصطلاحات اسپاسم شریان کرونری یا سکته قلبی خاموش نیز شناخته می‌شود، ممکن است بدون علامت باشد یا علائمش بسیار خفیف باشد. علائم آنژین ناپایدار گاهی با درد عضلانی، سوءهاضمه و… اشتباه گرفته می‌شود. تنگ شدن شریان‌های قلب در حدی که جریان خون متوقف شود یا به شدت کاهش پیدا کند، علت آنژین ناپایدار است. پزشکان فقط از طریق تصویربرداری و آزمایش خون می‌توانند سکته قلبی خاموش را تشخیص بدهند.

اسپاسم شریان کرونری با آسیب دائمی همراه نیست. اگرچه سکته قلبی خاموش چندان جدی نیست، خطر سکته قلبی مجدد یا سکتۀ جدی‌تر را افزایش می‌دهد.

انسداد ناقص عروق کرونر یا سکته قلبی ناقص (NSTEMI)

NSTEMI به اندازۀ STEMI جدی نیست، چون خون‌رسانی به قلب نه به صورت کامل، بلکه به صورت جزئی مسدود می‌شود. در نتیجه بخش کوچک‌تری از قلب آسیب می‌بیند. بااین‌حال NSTEMI همچنان یک مورد اورژانسی جدی محسوب می‌شود. انسداد ناقص عروق کرونری بدون درمان پیشرفت می‌کند و به آسیب قلبی جدی یا STEMI تبدیل می‌شود.

انسداد کامل عروق کرونر یا سکته کامل قلبی (STEMI)

STEMI جدی‌ترین نوع سکته قلبی است که در اثر اختلال بلندمدت در خون‌رسانی به قلب رخ می‌دهد. STEMI نتیجۀ انسداد کامل شریان کرونری است که به آسیب گستردۀ بخش بزرگی از قلب منجر می‌شود. انسداد کامل عروق کرونر همان تصوری است که اکثر مردم از حمله یا سکته قلبی دارند.

دلایل سکته قلبی

اکثریت غالب سکته‌های قلبی پیامد انسداد عروق خونی مسئول خون‌رسانی به قلب است. انسداد رگ‌ها غالباً نتیجۀ جمع شدن پلاک، یعنی مادۀ چسبناکی است که داخل شریان‌ها جمع می‌شود. این اتفاق مشابه وضعیتی است که در اثر ریختن روغن داخل سینک آشپزخانه رخ می‌دهد و باعث گرفتگی لوله می‌شود. به تجمع پلاک آترواسکلروز یا تصلب‌شرایین می‌گویند.

رسوب پلاک درون شریان‌های قلب (کرونری) گاهی متلاشی یا پاره می‌شود. ممکن است لختۀ خون در محل پارگی رسوب گیر کند. اگر لختۀ خون شریان را مسدود کند، خون به عضلۀ قلب نمی‌رسد و بیمار سکته می‌کند.

امکان سکتۀ قلبی بدون انسداد نیز وجود دارد، اما این اتفاق نادر است و فقط ۵% از تمامی موارد سکته قلبی را شامل می‌شود. این نوع سکته قلبی به دلایل زیر رخ می‌دهد:

• اسپاسم شریان کرونری
• بیماری‌های نادر: برای مثال هر نوع بیماری‌ای که باعث تنگ شدن غیرعادی رگ‌های خونی شود.
• آسیب‌دیدگی: آسیب‌هایی مانند پارگی سرخرگ‌های قلب
• عامل انسدادی که از بخش دیگری از بدن می‌آید: برای مثال لختۀ خون یا حباب هوایی (آمبولی) که در سرخرگ قلب گیر می‌افتد.
• عدم‌تعادل الکترولیت‌ها
• اختلال‌های غذایی: این نوع اختلال‌ها به مرور زمان به قلب آسیب می‌زنند و در نهایت به سکته قلبی دامن می‌زنند.
• تاکوتسوبو یا کاردیومیوپاتی استرسی
• شریان‌های نابه‌جای کرونری: این ناهنجاری نوعی نقص مادرزادی قلب است. شریان‌های کرونری بیماران مبتلا به این ناهنجاری در موقعیت‌های غیرعادی قرار دارد. تحت فشار قرار گرفتن این شریان‌های غیرعادی به سکته قلبی منجر می‌شود.

مصرف چه داروهایی باعث سکته قلبی می‌شود؟

بیماران مبتلا به نارسایی قلبی به‌طور متوسط هر روز ۸/۶ داروی تجویزی مصرف می‌کنند. هر چه داروهای بیشتری مصرف کنید، احتمال تداخل دارویی بالاتر می‌رود و در نتیجه بیشتر در معرض خطر سکته قلبی قرار می‌گیرید.

مصرف داروهای زیر احتمال نارسایی قلبی یا مشکلات مرتبط را افزایش می‌دهد:

• داروهای غیراستروئیدی ضدالتهاب (NSAIDs): داروهای غیراستروئیدی ضدالتهاب تجویزی شامل دیکلوفناک، ایبوپروفن، ایندومتاسین و کترولاک می‌شود. پزشکان این نوع مسکن را بیش از ۷۰ میلیون بار در طول سال برای بیماران تجویز می‌کنند. مصرف داروهای NSAIDs احتمال نارسایی قلبی را افزایش می‌دهد، چون این داروها باعث احتباس آب و نمک می‌شوند، جریان یافتن خون را سخت‌تر می‌کنند و اثرگذاری داروهای مدر را که غالباً برای درمان فشار خون بالا تجویز می‌شوند، دشوارتر می‌کنند.
• داروهای مخصوص درمان دیابت: بدن متفورمین را از طریق کلیه‌ها دفع می‌کند، بنابراین اگر کلیه‌های‌تان عملکرد عالی ندارد، متفورمین داروی خوبی برای‌تان نیست. مصرف تیازولیدیندیون‌ها (پیوگلیتازون، روزیگلیتازون) عوارضی مانند احتباس آب و افزایش وزن را در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی به دنبال دارد و افرادی را که دچار نارسایی قلبی نیستند، بیشتر در معرض خطر این بیماری قرار می‌دهد. پزشکان از علت بروز چنین عوارضی مطمئن نیستند، اما مصرف مهارکننده‌های دی‌پپتیدیل پپتیداز ۴ (آلوگلیپتین، لیناگلیپتین، ساکساگلیپتین، سیتاگلیپتین) بیماران دچار نارسایی قلبی را عازم بیمارستان می‌کند. مصرف هیچ دارویی را بدون اجازۀ پزشک معالجتان قطع نکنید.
• داروهای درمان‌کنندۀ فشار خون: مصرف مسدودکننده‌های کانال کلسیم ورم (ادم) یا مایع جمع‌شده در بافت‌های بدن را افزایش می‌دهد. مصرف آگونیست‌های مرکزی (کلونیدین، موکسونیدین) موجب می‌شود بدن هورمون‌های تأثیرگذار بر قلب را به روش متفاوتی آزاد کند.

مصرف داروهای زیر نیز می‌تواند به نارسایی قلبی منجر شود:

• داروهای ضدقارچ
• داروهای سرطان
• محرک‌ها
• داروهای ضدافسردگی
• مهارکننده‌های فاکتور نکروزدهندۀ تومور (TNF)

چه افرادی در معرض خطر سکته قلبی هستند؟

عامل‌های خطر سکته قلبی به شرح زیر است:

• سن: احتمال سکته قلبی مردان ۴۵ سال به بالا و زنان ۵۵ سال به بالا بیشتر از مردان و زنان جوان‌تر است.
• کشیدن سیگار: کشیدن سیگار یا تماس بلندمدت با دود سیگار دیگران یکی از عامل‌های خطر سکته قلبی است. پس اگر سیگاری هستید، سیگار را ترک کنید.
• فشار خون بالا: فشار خون بالا به مرور زمان به شریان‌های منتهی به قلب آسیب می‌زند. فشار خون بالای همراه با عارضه‌های دیگر مانند چاقی، کلسترول بالا یا فشار خون خطر سکته قلبی را پررنگ‌تر می‌کند.
• تری‌گلیسیرید یا کلسترول بالا: بالا بودن میزان کلسترول لیپوپروتئین کم‌چگال (LDL) یا کلسترول «بد» به احتمال زیاد باعث تنگی شریان‌ها می‌شود. همچنین بالا بودن میزان نوع خاصی از چربی خون، موسوم به تری‌گلیسیرید نیز خطر سکته قلبی را افزایش می‌دهد. خطر حمله قلبی در صورتی‌که میزان کلسترول لیپوپروتئین پرچگال (HDL)، یا کلسترول «خوب»، در بازۀ استاندارد باشد، کمتر می‌شود.
• چاقی: چاقی مرتبط با فشار خون بالا، دیابت، بالا بودن میزان تری‌گلیسیرید و کلسترول بد و پایین بودن میزان کلسترول خوب است.
• دیابت: وقتی بدن هورمونی به نام انسولین را تولید نکند یا به درستی از آن استفاده نکند، قند خون بالا می‌رود. بالا رفتن قند خون خطر سکته قلبی را افزایش می‌دهد.
• سندرم متابولیک: سندرم متابولیک ترکیبی از حداقل سه مورد از عارضه‌های زیر است: چاقی مرکزی (پهن شدن کمر)، فشار خون بالا، پایین بودن میزان کلسترول خوب و بالا بودن میزان تری‌گلیسیرید و قند خون. ابتلا به سندرم متابولیک خطر دچار شدن به بیماری‌های قلبی را دوبرابر می‌کند.
• سابقۀ خانوادگی ابتلا به سکته قلبی: اگر یکی از برادران، خواهران، والدین یا پدر و مادربزرگتان در سن پایین (مردان تا ۵۵ سال و زنان تا ۶۵ سال) سکته کرده باشند، بیشتر مستعد سکته قلبی خواهید بود.
• به اندازۀ کافی ورزش نکردن: ورزش نکردن و کم‌تحرکی خطر سکته قلبی را افزایش می‌دهد. ورزش منظم سلامت قلب را ارتقا می‌دهد.
• تغذیۀ ناسالم: تغذیۀ سرشار از مواد قندی، چربی‌های حیوانی، غذاهای فرآوری‌شده، چربی‌های ترانس و نمک افزایش احتمال سکتۀ قلبی را به دنبال دارد. پس میوه، سبزی، فیبر و روغن‌های سالم را به میزان فراوان در برنامۀ غذایی‌تان بگنجانید.
• استرس: استرس هیجانی مانند خشم شدید احتمال سکتۀ قلبی را افزایش می‌دهد.
• مصرف مواد مخدر: کوکائین و مت‌آمفتامین‌ها جزء داروهای محرک هستند. مصرف محرک‌ها باعث اسپاسم شریان‌های کرونری می‌شود که به نوبۀ خود می‌تواند منجر به حملۀ قلبی شود.
• سابقۀ پره‌اکلامپسی یا مسمومیت بارداری: این عارضه موجب بالا رفتن فشار خون در دوران بارداری می‌شود و خطر سکتۀ قلبی را در طول عمر مادر افزایش می‌دهد.
• ابتلا به بیماری‌های خودایمنی: ابتلا به عارضه‌هایی مانند روماتیسم یا لوپوس افزایش خطر سکته قلبی را به دنبال دارد.

تشخیص سکته قلبی

پزشکان آزمایش‌های زیر را برای ارزیابی وضعیت قلب و وجود عوارض مرتبط انجام می‌دهند. با این‌حال چون سکته قلبی یک فوریت پزشکی است، بعضی از این آزمایش‌ها معمولاً پس از شروع درمان اولیه و پایدار شدن عارضه انجام می‌شوند.

نوار قلب یا الکتروکاردیوگرام

نوار قلب (الکتروکاردیوگرام یا ECG) آزمایش مهمی است. نوار قلب از بیماران مشکوک به سکته قلبی گرفته می‌شود. گرفتن نوار قلب مستلزم بستری شدن ۱۰ دقیقه‌ای بیمار است.

نوار قلب فعالیت الکتریکی قلب را اندازه‌گیری می‌کند. قلب تکانه‌های الکتریکی بسیار کوچکی را در هر بار تپش تولید می‌کند. دستگاه ECG این سیگنال‌ها را روی کاغذ ثبت می‌کند. به این ترتیب پزشک می‌تواند چگونگی عملکرد قلب را بررسی کند.

گرفتن نوار قلب بدون درد است و تقریباً ۵ دقیقه طول می‌کشد. دیسک‌های فلزی تخت یا الکترودها برای گرفتن نوار قلب به بازوها، پاها و قفسۀ سینه بیمار متصل می‌شود. سیم الکتروها به دستگاه ECG متصل می‌شود که تکانه‌های الکتریکی را ثبت می‌کند.

نوار قلب به دلایل زیر مهم است:

• نوار قلب به تشخیص سکته قلبی کمک می‌کند.
• برای تعیین نوع سکته قلبی و در نتیجه توصیۀ مؤثرترین درمان مفید است.

آنژیوگرافی

آنژیوگرافی قلب بهترین روش برای تشخیص بیماری‌های قلبی در حالتی است که تجمع مواد چربی در شریان‌های کرونری خون‌رسانی به قلب را مختل کرده است. آنژیوگرافی در تشخیص انسداد یا تنگی شریان‌های کرونری و تعیین محل دقیق انسداد یا تنگی به پزشک کمک می‌کند.

متخصص قلب لولۀ نازکی به نام کاتتر را وارد یکی از رگ‌های خونی کشالۀ ران یا بازو می‌کند. سپس کاتتر را با توجه به تصاویر رادیوگرافی به سمت شریان‌های کرونری هدایت می‌کند.

مایع خاصی به نام مادۀ حاجب درون کاتتر تزریق می‌شود. این مایع در عکس رادیوگرافی دیده می‌شود. متخصص قلب از بررسی جریان مادۀ حاجب دور و داخل قلب می‌تواند محل انسداد یا تنگی عروق را مشخص کند. پزشک بهترین روش درمان را با توجه به این اطلاعات انتخاب می‌کند.

ما در قلب کرج در زمینۀ انجام آنژیوگرافی تخصص داریم. پزشکان و پرستاران باتجربه و آموزش‌دیدۀ قلب کرج جدیدترین مقاله‌های پزشکی را برای به‌روز کردن اطلاعات و مهارت‌های‌شان مطالعه می‌کنند. ما انجام آنژیوگرافی را به ایمن‌ترین و راحت‌ترین روش ممکن برای شما و عزیزانتان تضمین می‌کنیم.

آزمایش خون

آسیب دیدن قلب در اثر سکته قلبی باعث می‌شود پروتئین‌های خاص به آرامی درون خون نشت کنند. آنزیم‌ها پروتئین‌های خاصی هستند که به تنظیم واکنش‌های شیمیایی رخ‌دهنده در قلب کمک می‌کنند.

اگر پزشکان به سکتۀ قلبی یک بیمار مشکوک شوند، دستور انجام آزمایش خون را برای بررسی وجود این نوع از پروتئین‌های قلبی، موسوم به نشانگرها یا مارکرهای قلبی، می‌دهند.

تروپونین قلبی متداول‌ترین پروتئینی است که مقدارش در آزمایش خون اندازه‌گیری می‌شود. میزان تروپونین در چند آزمایش خون، ظرف یک دورۀ چندروزه اندازه‌گیری می‌شود.

پزشکان میزان آسیب‌دیدگی قلب را با توجه به نتایج آزمایش خون ارزیابی می‌کنند. همچنین نتایج آزمایش نشان‌دهندۀ واکنش بیمار به درمان است.

عکس رادیوگرافی قفسه سینه

اگر پزشک نتواند سکته قلبی را با قطعیت تشخیص بدهد و بروز علائم دلایل احتمالی دیگری مانند گیر افتادن کیسۀ هوا بین لایه‌های ریه (هواجنبی) داشته باشد، گرفتن عکس رادیوگرافی از قفسه سینه به تشخیص صحیح مشکل کمک می‌کند.

عکس رادیوگرافی قفسه سینه برای بررسی عوارض ناشی از سکته قلبی، مانند تجمع مایع داخل ریه‌ها (ادم ریه) کاربرد دارد.

اکوکاردیوگرام

اکوکاردیوگرافی نوعی اسکن است که در آن از امواج صوتی برای تهیۀ تصویر از داخل قلب استفاده می‌شود. اکوکاردیوگرافی در اصل سونوگرافی قلب است. اکوی قلب برای شناسایی دقیق بخش‌های آسیب‌دیدۀ قلب و تأثیر این آسیب‌دیدگی بر عملکرد قلب مفید است.

درمان سکته قلبی

پزشک روش درمان مناسب را با توجه به نوع سکته قلبی توصیه می‌کند. روش درمان سکته قلبی STEMI و NSTEMI با هم تفاوت دارد، هرچند همپوشانی‌هایی هم وجود دارد. اگر پزشک به سکته قلبی بیمار مشکوک شود، درمان فوری را با انجام روش‌های زیر شروع می‌کند:

• تجویز آسپرین برای جلوگیری از لخته شدن خون
• تجویز نیتروگلیسیرین برای تسکین درد قفسۀ سینه و بهبود جریان خون
• اکسیژن‌درمانی

مراحل بعدی درمان سکتۀ قلبی شامل روش‌های زیر می‌شود:

درمان دارویی

داروهای مختلفی برای درمان سکته قلبی تجویز می‌شود. فهرست زیر مرور سریع داروهای متداول است. پزشک بهترین ترکیب از داروهای سکته قلبی را با توجه به وضعیت بیمار تجویز می‌کند.

داروهای زیر برای درمان سکته قلبی کاربرد دارند:

• آسپرین: آسپرین خطر لخته شدن خون را کاهش می‌دهد و جریان یافتن خون را در سرخرگ‌های تنگ‌شده ممکن می‌سازد. اگر با ۱۱۵ یا مرکز اورژانس محلی تماس بگیرید، به شما گفته می‌شود که آسپرین را بجوید. ممکن است متخصص اورژانس فوراً به شما آسپرین بدهد.
• داروهای از بین برندۀ لختۀ خون (داروهای ترومبولیتیک یا فیبرینولیتیک): این داروها لخته‌های خون مسدودکنندۀ جریان خون ورودی به قلب را از بین می‌برند. هرچه بیمار پس از سکتۀ قلبی سریع‌تر داروی ترومبولیتیک دریافت کند، احتمال آسیب دیدن قلب کمتر و شانس زنده ماندنش بیشتر می‌شود.
• دیگر داروهای رقیق‌کنندۀ خون: دارویی به نام هپارین در سرم یا مستقیم تزریق می‌شود. هپارین چسبندگی خون را کمتر می‌کند و خطر تشکیل لخته را کاهش می‌دهد.
• نیتروگلیسیرین: نیتروگلیسیرین رگ‌های خونی را گشاد می‌کند و جریان خون را در قلب بهبود می‌دهد. نیتروگلیسیرین برای درمان درد ناگهانی قفسۀ سینه (آنژین) به کار برده می‌شود. نیتروگلیسیرین به صورت قرص زیرزبانی، قرص بلعیدنی یا آمپول به بیمار داده می‌شود.
• مورفین: مورفین برای تسکین درد قفسۀ سینه‌ای تجویز می‌شود که پس از مصرف نیتروگلیسیرین آرام نشده است؛
• بتا بلاکرها: مسدودکننده‌های بتا ضربان قلب را آهسته می‌کنند و فشار خون را کاهش می‌دهند. بتا بلاکرها میزان آسیب‌دیدگی عضلۀ قلب را کاهش می‌دهند و از سکته قلبی مجدد جلوگیری می‌کنند. داروی بتا بلاکر به اکثر بیمارانی که در حال سکته قلبی هستند، داده می‌شود.
• بازدارنده‌های ACE: این داروها فشار خون را پایین می‌آورند و استرس و فشار وارد بر قلب را کاهش می‌دهند و
• استاتین‌ها: این دسته از داروها به کاهش میزان کلسترول ناسالم کمک می‌کنند. مقدار بسیار زیاد کلسترول بد (لیپوپروتئین کم‌چگال یا LDL) باعث گرفتگی شریان‌ها می‌شود.

آنژیوپلاستی

اصطلاح «آنژیوپلاستی» به معنای استفاده از بالن برای باز کردن شریان مسدود یا تنگ است. البته در اکثر عمل‌های آنژیوپلاستی مدرن لولۀ توری سیمی کوتاهی به نام استنت وارد شریان می‌شود. استنت برای همیشه در شریان باقی می‌ماند تا خون راحت‌تر جریان پیدا کند.

یکی دیگر از عمل‌های تخصصی پرشماری که در قلب کرج انجام می‌شود، آنژیوپلاستی قلب است. آنژیوپلاستی قلب یکی از متداول‌ترین روش‌ها برای درمان بیماری‌های قلبی است. برای انجام آنژیوپلاستی برش‌های بزرگی روی بدن ایجاد نمی‌شود و این عمل معمولاً برای اکثر بیماران ایمن است. ما در قلب کرج دقت و توجه ویژه‌ای را برای رعایت دستورالعمل‌های به‌روز و بهره‌برداری از جدیدترین یافته‌ها در حوزۀ بیماری‌های قلبی به کار می‌بریم.

آترکتومی

آترکتومی مشابه آنژیوپلاستی، مداخله‌ای پیرامونی است که شریان‌های مسدودشده با پلاک را باز می‌کند. متخصص قلب در عمل آترکتومی از لولۀ بلند و باریکی به نام کاتتر استفاده می‌کند که در سر آن یک تیغ تیز یا دستگاه چرخانی قرار دارد که پلاک را بدون ایجاد برش بزرگ می‌تراشد و جدا و متلاشی می‌کند. ممکن است متخصص قلب آنژیوپلاستی (بالن زدن) یا استنت‌گذاری را نیز انجام بدهد.

جراحی بای‌پس

جراحی بای‌پس شریان کرونری مسیر جدیدی را برای جریان یافتن خون دور شریان قلب مسدود یا با گرفتگی جزئی ایجاد می‌کند. متخصص قلب رگ خونی سالمی را از قفسۀ سینه یا پا برمی‌دارد. سپس رگ پیوندی را به زیر شریان مسدود قلب متصل می‌کند. مسیر جدید جریان خون را در عضلۀ قلب بهبود می‌دهد.

متخصص قلب جراحی بای‌پس شریان قلب را در شرایط زیر توصیه می‌کند:

• اگر انسداد در شریان اصلی سمت چپ قلب باشد: این شریان خون فراوانی را به عضلۀ قلب می‌رساند.
• چنانچه تنگی شریان اصلی قلب شدید باشد.
• اگر بیمار به دلیل گرفتگی چند شریان قلب دچار درد شدید قفسۀ سینه باشد: تنگی شریان جریان خون را در قلب، حتی هنگام ورزش سبک یا استراحت کاهش می‌دهد.
• چنانچه بیش از یک شریان قلب گرفته باشد و حفرۀ (بطن یا دهلیز) سمت چپ پایین قلب به خوبی کار نکند.
• اگر گرفتگی شریان را نتوان با آنژیوپلاستی درمان کرد: آنژیوپلاستی درمانی کم‌تهاجمی است که در آن از بالن قرارگرفته بر سر لولۀ باریکی به نام کاتتر برای گشاد کردن شریان استفاده می‌شود. متخصص قلب معمولاً از کویل کوچکی به نام استنت برای باز نگه داشتن شریان استفاده می‌کند.
• چنانچه آنژیوپلاستی با یا بدون استنت‌گذاری مؤثر نبوده باشد: برای مثال شریان پس از استنت‌گذاری دوباره تنگ شده باشد.

پیوند قلب

قلب ازکارافتاده در عمل پیوند قلب با قلب سالم‌تر اهدایی تعویض می‌شود. پیوند قلب آخرین راه چاره است و در صورتی انجام می‌شود که هیچ یک از دیگر روش‌های درمان مشکلات قلبی کارساز نبوده و بیمار دچار نارسایی قلبی شده باشد. دلایل نارسایی قلب بزرگسالان عبارت است از:

• ضعیف شدن عضلۀ قلب (کاردیومیوپاتی)
• بیماری شریان کرونری
• بیماری دریچۀ قلب
• ناراحتی قلبی مادرزادی
• ریتم غیرعادی و راجعۀ خطرناک قلب، موسوم به آریتمی دهلیزی، که با درمان‌های دیگر کنترل نشود.
• پس زدن قلب پیوندی قبلی

دوران نقاهت سکته قلبی

طول دورۀ نقاهت سکتۀ قلبی متغیر است و از دو هفته تا سه ماه طول می‌کشد. پس از بهبودی کامل می‌توانید در محل کار حاضر شوید و برنامۀ عادی روزمره را از سر بگیرید.

طول دورۀ نقاهت به عامل‌های متعددی بستگی دارد که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• شدت سکتۀ قلبی
• سرعت شروع درمان
• نوع درمان: دورۀ نقاهت پس از جراحی قلب باز طولانی‌تر از آنژیوپلاستی است.
• وضعیت سلامت عمومی و ابتلا به بیماری‌های دیگر

به‌طور کلی بسیار مهم است که در دوران نقاهت پس از سکته قلبی، تعادل مناسبی را بین استراحت و فعالیت برقرار کنید. از یک طرف باید به اندازۀ کافی استراحت کنید تا بهبود بیابید، از طرف دیگر مجبورید به محض این که پزشکتان اجازه داد و ازسرگیری برنامۀ روزانه ایمن شد، به زندگی عادی‌تان برگردید. ورزش برای داشتن یک دورۀ نقاهت سالم و مؤثر ضروری است. رعایت توصیه‌های زیر کمک می‌کند تا دورۀ نقاهت را راحت‌تر طی کنید.

 

میزان فعالیت

تا یک هفته پس از ترخیص احساس خستگی یا ضعف خواهید داشت. این وضعیت عادی است، چون سکته قلبی به عضلۀ قلبتان آسیب زده است و قلب برای بهبود یافتن به زمان نیاز دارد. به‌علاوه بدنتان پس از یک دوره استراحت مطلق در حال تنظیم شدن است تا دوباره سالم و سرپا شوید. بنابراین به خودتان زمان بدهید و فعالیت‌های معمول را به آرامی دوباره شروع کنید.

توصیه‌های زیر را در چند هفتۀ نخست پس از ترخیص رعایت کنید:

• ضرب‌آهنگ مناسب فعالیت‌ها را پیدا کنید: کارهای‌تان را در طول روز تقسیم کنید. اگر خسته شدید، دست نگه دارید و استراحت کنید. بقیۀ کارها را به روز دیگری موکول کنید.
• دفعات بالا و پایین رفتن از پله‌ها را محدود کنید: می‌توانید در قالب بخشی از فعالیت روزانه از پله‌های خانه بالا و پایین بروید، مگر آن‌که پزشک معالج این کار را برای‌تان ممنوع کرده باشد. سعی کنید کارها را به روشی هماهنگ کنید که مجبور نباشید بیش از چند بار در روز از پله‌ها بالا و پایین بروید.
• اشیای سنگین را بلافاصله پس از ترخیص بلند نکنید، هل ندهید یا نکشید: صبر کنید تا پزشک معالج اجازۀ این کارها را بدهد.
• دستورهای پزشک را موبه‌مو رعایت کنید: پزشک معالج به شما می‌گوید که چه زمانی می‌توانید دوباره رانندگی کنید، در محل کار حاضر شوید یا ورزش‌های سنگین‌تر انجام بدهید. این دستورها را به دقت رعایت کنید. بیش از حد و زودتر از موعد به خودتان فشار نیاورید.
• در صورت لزوم پرهیزهای دیگر را رعایت کنید: اگر کاتتریزاسیون قلب پس از سکته قلبی انجام شده باشد، پزشک توصیه می‌کند که محدودیت‌های فعالیتی موقتی دیگری را نیز رعایت کنید تا از خونریزی محل(های) کاتتریزاسیون جلوگیری شود.

ورزش در دوران نقاهت بعد از سکته قلبی

ورزش نقش مهمی در دوران نقاهت دارد. بهترین روش برای تحرک پس از سکته قلبی این است که در برنامۀ توان‌بخشی قلب شرکت کنید. در برنامۀ توانبخشی قلب ورزش‌های مناسب را تحت‌نظر متخصص انجام می‌دهید. متخصص توانبخشی طرح درمان فردی‌سازی‌شده‌ای را برای شروع ایمن ورزش تهیه می‌کند. همچنین متخصص توانبخشی کمکتان می‌کند تا تغییرهای لازم را در سبک زندگی‌تان ایجاد کنید تا در بلندمدت سالم بمانید. این تغییرها شامل رعایت رژیم غذایی سالم‌تر، مدیریت استرس و ترک سیگار می‌شود. دربارۀ برنامه‌های توان‌بخشی قلب در دسترس با پزشک معالجتان مشورت کنید.

ورزش پس از اتمام توانبخشی قلب نیز باید همچنان بخشی از برنامۀ روزمره‌تان باشد. اگر قبل از سکته قلبی چندان ورزش نمی‌کردید، ممکن است چشم‌انداز ورزش منظم خسته‌کننده به نظرتان برسد. توانبخشی قلب کمکتان می‌کند تا میزان ورزش را هر روز به تدریج افزایش دهید. بنابراین با پایان یافتن دورۀ توانبخشی احساس خواهید کرد که آماده‌اید تا به تنهایی ورزش کنید. دلسرد نشوید و به خاطر بسپارید که افراد بسیار دیگری نیز شرایط شما را دارند. با برداشتن گام‌هایی کوچک به مرور زمان به پیشرفت قابل‌توجهی دست خواهید یافت.

تغذیه در دوران نقاهت بعد از سکته قلبی

تغذیۀ سالم و دوستدار قلب برای پیشگیری از بروز عوارض بیماری قلبی‌_‌عروقی در آینده مهم است. اگرچه برنامه‌های غذایی سالم و مفید فراوانی برای قلب در دسترس‌اند، پژوهش‌ها بیانگر ارزش رژیم مدیترانه‌ای برای محافظت از قلب است. رژیم غذایی مدیترانه‌ای از اقلام زیر تشکیل می‌شود:

• وعده‌های غذایی‌تان را از خوراکی‌های گیاهی مانند میوه و سبزی، لوبیا و غلات سبوس‌دار کامل تهیه کنید.
• چربی رژیم غذایی را از منابع سالمی مانند روغن زیتون، آووکادو و آجیل تأمین کنید.
• غذاهای دریایی، گوشت ماکیان بدون چربی، تخم مرغ و لبنیات کم‌چرب را به مقدار مناسب میل کنید.
• مصرف گوشت قرمز (گاو، گوساله و بره)، غذاهای سرخ‌شده و شیرینی‌جات را کاهش دهید.

هیجان‌های بعد از سکته قلبی

ممکن است پس از سکته قلبی احساس افسردگی، خشم یا هراس کنید. این هیجان‌ها واکنش‌هایی عادی هستند که معمولاً به مرور زمان و پس از شروع مجدد فعالیت‌های معمول از بین می‌روند. روش‌های زیر برای مدیریت این هیجان‌ها مفیداند:

• هر روز از تخت پایین بیایید و لباستان را عوض کنید: مدام روی تخت نمانید.
• هر روز پیاده‌روی کنید: دستورالعمل‌های ورزشی پزشک معالجتان را حتماً رعایت کنید.
• سرگرمی‌ها و فعالیت‌های اجتماعی‌تان را ازسربگیرید: البته به آرامی پیش بروید و تعداد عیادت‌کنندگان و مهمانانتان را در ابتدا محدود کنید. وقتی احساس کردید حالتان بهتر شده است، فعالیت اجتماعی‌تان را افزایش دهید.
• احساساتتان را با دیگران در میان بگذارید: با دوستان، اعضای خانواده، مشاور یا گروه‌های پشتیبانی صحبت کنید.
• شب‌ها خوب بخوابید: بی‌خوابی باعث می‌شود خسته یا تحریک‌پذیر بشوید. بیش از حد در طول روز چرت نزنید تا شب‌ها راحت خوابتان ببرد.
• در برنامۀ توانبخشی قلب شرکت کنید: پشتیبانی عاطفی یکی از مزایای شرکت در برنامۀ آموزشی و فعالیتی هدایت‌شده است.
• پرسش‌های‌تان را بدون تردید و خجالت مطرح کنید: هر وقت سؤالی داشتید، از کادر درمان بپرسید. مطمئن شوید که معنای اصطلاحات پزشکی را به خوبی فهمیده‌اید و متوجه شده‌اید که طرح درمان از چه بخش‌هایی تشکیل می‌شود. دربارۀ بیماری‌های قلبی‌_‌عروقی و روش زندگی با این بیماری‌ها اطلاعات کسب کنید؛ چنین اطلاعات ارزشمندی به توانمند شدنتان کمک می‌کند. هر چه بیشتر بدانید، تصمیم‌های بهتری برای حفظ و ارتقاء سلامتی‌تان خواهید گرفت.

فعالیت جنسی

زمان ازسرگیری فعالیت جنسی به نوع درمان انجام‌شده و وضعیت سلامت عمومی‌تان بستگی دارد. اگر جراحی قلب باز انجام داده باشید، باید چهار تا شش هفته استراحت کنید تا استخوان جناغ سینه‌تان جوش بخورد. در این مدت نباید رابطۀ جنسی داشته باشید.

اگر جراحی نکرده باشید، می‌توانید دو تا چهار هفته بعد از سکته قلبی رابطۀ جنسی داشته باشید. حالتان و میزان انرژی‌تان را بررسی کنید. اگر می‌توانید بدون نفس‌نفس زدن یا احساس درد در قفسه سینه از پله‌ها بالا بروید، احتمالاً انرژی کافی برای رابطۀ جنسی دارید.

تغییرهای سبک زندگی بعد از طی کردن دورۀ نقاهت سکتۀ قلبی

توصیه‌های پزشک معالجتان را برای جلوگیری از تشدید بیماری قلبی و سکتۀ قلبی مجدد رعایت کنید. ممکن است لازم باشد سبک زندگی‌تان را تغییر بدهید. تغییرهای زیر را ایجاد کنید تا خطر مبتلا شدنتان به بیماری قلبی کمتر شود و زندگی‌تان سالم‌تر شود.

ترک سیگار

سیگار کشیدن خطر سکته قلبی و سکته مغزی را در حد چشمگیری افزایش می‌دهد. دربارۀ روش‌های ترک سیگار با پزشک مشورت کنید. به‌علاوه با ترک سیگار در حق دوستان و خانواده‌تان نیز لطف می‌کنید، چون استنشاق دود سیگار نیز می‌تواند به بیماری قلبی منجر شود.

وزن بدن را در حد سالم نگه دارید

اگر چاق هستید یا اضافه وزن دارید، مجبور نیستید برای کاهش خطر سکته قلبی یا سکته مغزی لاغر شوید، اما ممکن است پزشک معالجتان توصیه کنید که وزنتان را چند کیلو کم کنید. اگر موفق شوید وزنتان را ۵ تا ۱۰ درصد کم کنید، میزان کلسترول، قند خون و فشار خونتان پایین می‌آید.

ورزش

ورزش متوسط خطر سکته قلبی را کاهش می‌دهد. به‌علاوه ورزش فشار خون و LDL یا کلسترول «بد» را کاهش و HDL یا کلسترول «خوب» را افزایش می‌دهد. به این ترتیب ورزش به نگه داشتن وزن در حد سالم کمک می‌کند.

سعی کنید حداقل ۵ روز در هفته به مدت ۳۰ دقیقه ورزشی را انجام بدهید که قلبتان را به تپش بیندازد. پیاده‌روی سریع یا شنا انتخاب‌های خوبی هستند. در دو روز دیگر هفته تمرین‌های قدرتی مانند وزنه‌برداری انجام بدهید. اگر برنامه‌تان فشرده است، چند بار در روز در مدت‌ زمان‌های کوتاه‌تر ورزش کنید.

تغذیۀ سالم و دوستدار قلب داشته باشید

بشقابتان را با انواع مختلف میوه، سبزی، لوبیا، گوشت بدون چربی مانند مرغ بدون پوست پر کنید. همچنین مصرف غلات سبوس‌دار کامل مانند جو دوسر، کینوآ، برنج قهوه‌ای، ماهی (به‌ویژه ماهی‌های حاوی اسیدهای چرب امگا ۳، مانند سالمون، قزل‌آلا و شاه‌ماهی) را افزایش دهید.

آووکادو، روغن زیتون، بذر کتان، بعضی دانه‌ها و آجیل‌ها نیز حاوی امگا ۳ هستند. فرآورده‌های لبنی بدون چربی یا کم‌چرب مانند شیر، ماست و پنیر انتخاب‌های بهتری از لبنیات پرچرب برای سلامت قلبتان هستند.

مصرف غذاهای ناسالم را محدود کنید

غذاهای فرآوری‌شده یا آماده‌ای را که غالباً سرشار از نمک و قند افزوده هستند، مصرف نکنید. به‌علاوه مقدار فراوانی مواد نگهدارنده در غذاهای فرآوری‌شده وجود دارد. از مصرف گوشت گاو پرچرب، کره، غذاهای سرخ‌شده و روغن پالم (روغن نخل) پرهیز کنید. تمام این خوراکی‌ها مملو از چربی‌های اشباع هستند.

مصرف نوشابه‌های قندی مانند سودا و پانچ میوه و غذاهای طبخ‌شدۀ بسته‌بندی‌شده از قبیل کیک، کلوچه و شیرینی را محدود کنید، چون این محصولات باعث افزایش وزن می‌شوند. این خوراکی‌ها مملو از چربی‌های ترانس هستند و میزان کلسترول را افزایش می‌دهند.

نوشیدن مشروبات الکلی را کنار بگذارید

اگر تابه‌حال مشروبات الکلی ننوشیده‌اید، الان دیگر اصلاً سمتش نروید. اگر عادت به نوشیدن الکل دارید، سعی کنید مصرفتان را به حداقل کاهش دهید. نوشیدن مشروبات الکلی فشار خون و ضربان قلب را افزایش می‌دهد. به‌علاوه نوشیدن مشروبات الکلی افزایش چربی خون و اضافه شدن وزن را به دنبال دارد.

کلسترول، فشار خون و قند خونتان را به‌طور منظم اندازه‌گیری کنید

اگر دیابت دارید، حتماً بیماری‌تان را کنترل کنید. کنترل منظم کمکتان می‌کند تا از تغییرهایی آگاه شوید که برای نگه داشتن میزان قند و کلسترول در محدودۀ نرمال لازم است.

استرستان را کنترل کنید

ممکن است هر از گاه احساس کنید عصبی، ناامید و کلافه‌اید. با دوستان و اعضای خانواده‌تان دربارۀ احساساتتان حرف بزنید. با شرکت در گروه‌های پشتیبانی متوجه می‌شوید که دیگران چگونه زندگی‌شان را پس از سکته مغزی یا سکته قلبی تغییر می‌دهند.

فکر خوبی است که با متخصص سلامت روان مشورت کنید یا دربارۀ برنامه‌های مدیریت استرس از پزشک معالجتان راهنمایی بگیرید. همچنین می‌توانید با ورزش‌های مختلف و روش‌های ذهن‌_‌بدن مانند مدیتیشن استرستان را کم کنید.

به علائمتان توجه کنید

امیدوار نباشید که علائمتان خودبه‌خود برطرف ‌شود. اگر علامتی غیرعادی، مانند تنگی نفس، تغییر در ریتم ضربان قلب یا خستگی شدید را حس کردید، به پزشک مراجعه کنید. علائمی مانند احساس درد در فک یا پشت بدن، حالت تهوع یا استفراغ، تعریق یا علائمی مانند علائم آنفلوانزا نیز مهم‌اند.

سخن پایانی

سکته قلبی رویدادی جدی است که می‌تواند کشنده نیز باشد و به توجه و درمان فوری نیاز دارد. تشخیص دادن نشانه‌های هشدار، مانند درد قفسۀ سینه، تنگی نفس و ناراحتی منتشر می‌تواند جان بیمار را نجات دهد. بسیار مهم است که از طریق ویزیت‌های دوره‌ای، تغذیۀ متعادل، ورزش و در پیش گرفتن سبک زندگی دوستدار قلب برای سلامت قلبتان اولویت قائل شوید.

پرسش‌های پرتکرار

آیا سکته قلبی در جوانان اتفاق می افتد؟

از هر پنج بیمار سکته قلبی سن یک بیمار کمتر از ۴۰ سال است. واقعیت نگران‌کنندۀ دیگری که مشکل سکتۀ قلبی در جوانان را پررنگ‌تر می‌کند، این است که سکتۀ قلبی در دهۀ سوم و اوایل دهۀ چهارم زندگی شایع‌تر است.

آیا سکته قلبی با استفراغ و حالت تهوع همراه است؟

از علائم سکته قلبی می‌توان به خستگی غیرعادی یا غیرقابل‌توضیح و حالت تهوع یا استفراغ اشاره کرد. احتمال بروز این علائم در بانوان بالاتر است.

بهترین غذا برای سکته قلبی چیست؟

سعی کنید هر روز پنج نوبت سبزی و دو نوبت میوه میل کنید. غذاهای سرشار از پروتئین‌های سالم، مانند مرغ بدون چربی، ماهی و غذاهای دریایی و حبوبات از قبیل لوبیا و عدس، را در طول هفته در برنامۀ غذایی‌تان بگنجانید. از مصرف گوشت قرمز، غذاهای فرآوری‌شده، سوسیس و کالباس پرهیز کنید.

تفاوت سکته قلبی با آنژین چیست؟

آنژین نوعی درد است که در اثر مشکل پیدا کردن قلب حس می‌شود. از سوی دیگر سکته قلبی پیامد تنگی شدید یا گرفتگی شریان‌های قلب است که به آسیب دیدن عضلۀ قلب منجر می‌شود. به عبارت دیگر سکته قلبی یک عارضۀ پزشکی و آنژین یک علامت است.

تفاوت سکته قلبی و مغزی چیست؟

جریان خون ورودی به قلب در سکته قلبی ناگهان مسدود می‌شود. سکته مغزی پیامد اختلال ناگهانی در جریان خون در مغز است. مراقبت و درمان پزشکی به‌هنگام در هر دو مورد برای کاهش آسیب‌دیدگی مغز یا قلب ضروری است.

آیا سکته قلبی بار دوم و سوم کشنده است؟

به‌طور متوسط افرادی که از سکته قلبی بار اول جان سالم به در می‌برند، پس از سکته دوم یا گاهی سوم نیز زنده می‌مانند، اما تعداد بسیار انگشت‌شماری پس از سکته‌های بیشتر به زندگی ادامه می‌دهند.

اگر سکته قلبی درمان نشود چه می‌شود؟

هر دقیقه تأخیر در انجام درمان پس از سکته قلبی مساوی با از بین بردن سلول‌های عضلۀ قلب است. بازیابی جریان خون قلب پیش از آسیب دیدن یا مردن بافت قلب حیاتی است. سکته قلبی درمان‌نشده قلب را ضعیف می‌کند و پس از مدتی باعث نارسایی قلبی می‌شود.

آیا سکته قلبی در افراد دیابتی شایع‌تر است؟

دیابت خطر ابتلا به بیماری قلبی یا ناراحتی‌های قلبی‌_‌عروقی (CVD) را افزایش می‌دهد که به نوبۀ خود به سکته مغزی و سکته قلبی منجر می‌شود.

آیا سکته قلبی می‌تواند بدون درد باشد؟

سکته قلبی خاموش یا ایسکمی خاموش نوعی حمله قلبی است که علائم ندارد یا با علائم خفیف یا تشخیص‌داده‌نشده همراه است. سکته قلبی همواره به صورت درد قفسۀ سینه، تنگی نفس و عرق سرد واضح نیست.

سکته قلبی ترانس مورال چیست؟

انفارکتوس میوکارد ترانس‌مورال به زبان ساده به سکته قلبی شدیدی اشاره دارد که کل ضخامت عضلۀ قلب را درگیر می‌کند. سکته قلبی ترانس مورال زمانی رخ می‌دهد که رگ مسدودشده اکسیژن‌رسانی و رسیدن مواد مغذی را به بخش خاصی از قلب مختل کند و به آسیب دیدن این ناحیه دامن بزند.

آیا سکته قلبی می‌تواند در خواب اتفاق بیفتد؟

امکان سکته قلبی در خواب یا در زمان بیداری وجود دارد. تقریباً ۱۰ درصد بیماران در خواب، به‌ویژه در ساعات اولیۀ صبح، یعنی زمانی سکته می‌کنند که قند کاتکول‌آمین (نوعی هورمون عصبی) بالاست.

سکته قلبی چقدر طول می‌کشد؟

سکته قلبی از چند دقیقه تا چند ساعت طول می‌کشد. تمام موقعیت‌ها یکسان نیستند. صرف‌نظر از موقعیت بسیار مهم است که نشانه‌ها و علائم سکته قلبی را بشناسید و فوراً با ۱۱۵ تماس بگیرید.

سکته قلبی خفیف چیست؟

سکته قلبی خفیف، مینی سکته یا انفارکتوس میوکارد بدون صعود ST (NSTEMI) به حالتی گفته می‌شود که فقط انسداد جزئی در شریان وجود دارد. علائم سکتۀ خفیف به اندازۀ سکتۀ قلبی معمول طول نمی‌کشد و حداقل آسیب به قلب وارد می‌شود.

آیا غلظت بالای خون منجر به سکته قلبی می‌شود؟

این وضعیت نادر است، با این حال نتایج مطالعۀ منتشرشده در سال ۲۰۱۹ حکایت از آن دارد که پلی‌سیتمی یا غلظت خون خطر سکته مغزی و حمله قلبی را افزایش می‌دهد.

آیا سکته قلبی منجر به کما می‌شود؟

اگر سکته قلبی منجر به ایست قلبی شود، بیمار به سرعت بیهوش می‌شود. بیهوشی معمولاً ۲۰ ثانیه پس از متوقف شدن ضربان قلب رخ می‌دهد. وقتی اکسیژن و قند موردنیاز برای عملکرد مغز به مغز نرسد، مغز نمی‌تواند سیگنال‌های الکتریکی لازم را برای ادامه دادن به تنفس و عملکرد اندام‌ها ارسال کند.

سکته قلبی لترال چیست؟

انفارکتوس میوکارد دیوارۀ جانبی (لترال) نوعی سکته قلبی است که به‌طور دقیق بخش جانبی قلب را درگیر می‌کند. سکته قلبی لترال زمانی رخ می‌دهد که رگ خونی مسدودشده خون‌رسانی به این ناحیه را مختل کند و موجب آسیب دیدن دیوارۀ جانبی عضلۀ قلب شود.

آیا سکته قلبی معافیت پزشکی محسوب می‌شود؟

طبق قوانین نظام وظیفه جمهوری اسلامی ایران، ماده ۴۳ بند ۳، مبتلایان به هر نوع بیماری عروق کرونر در هر درجه و حالتی که باشند معاف دائم از خدمت سربازی هستند. بیماری‌های عروق کرونر شامل تنگی عروق که منجر به سکته قلبی می‌شوند می‌باشد.

آیا سکته قلبی باعث کج شدن دهان می‌شود؟

سکته قلبی باعث کج شدن صورت یا دهان نمی‌شود. کج شدن صورت یکی از نشانه‌های شایع سکته مغزی است. سکته مغزی پیامد مختل شدن جریان خون در بخش خاصی از مغز است.

افرادی که در حال سکته قلبی هستند، چه کارهایی را نباید انجام بدهند؟

بیمار را جز برای کمک گرفتن ضروری تنها نگذارید. اجازه ندهید بیمار علائمش را انکار کند و متقاعدتان کند که با اورژانس تماس نگیرید. صبر نکنید تا ببینید که آیا علائم برطرف می‌شود یا خیر. هیچ چیز خوردنی‌ای به بیمار ندهید، مگر آن‌که پزشک داروهای بیماری‌های قلبی، مانند نیتروگلیسیرین را تجویز کرده باشد.

می‌توان سکته قلبی در جریان را متوقف کرد؟

اگر سکته قلبی شروع شده باشد، نمی‌توان آن را متوقف کرد. تنها راه برای متوقف کردن سکته قلبی انجام درمان‌های پزشکی اورژانسی است.

چه کمک‌های اولیه‌ای بر روی بیماران سکتۀ قلبی انجام می‌شود؟

اگر فکر می‌کنید یکی از اطرافیانتان در حال سکته قلبی است، ابتدا با ۱۱۵ تماس بگیرید. سپس از بیمار بخواهید که بنشیند، استراحت کند و سعی کند آرام باشد. دکمۀ لباس‌های تنگ را باز کنید یا لباس‌های تنگ را دربیاورید. از بیمار بپرسید که آیا دارویی برای درد قفسۀ سینه مصرف می‌کند؛ برای مثال ممکن است بیمار برای درمان یک ناراحتی قلبی نیتروگلیسیرین مصرف کند. اگر بیمار تحت درمان با دارو است، کمک کنید دارویش را مصرف کند.

تفاوت سکته قلبی و حمله پانیک چیست؟

علائم حملۀ هراس یا پنیک اتک در برخی بیماران بسیار شبیه به سکته قلبی است؛ بیماران در قفسۀ سینه احساس درد می‌کنند و دچار تنگی نفس یا تپش قلب (ضربان قلب سریع) می‌شوند. علائم حملۀ هراس معمولاً به تدریج فروکش می‌کند و حمله خودبه‌خود پس از حدود ۲۰ دقیقه آرام می‌شود. اما سکته قلبی غالباً ادامه دارد و به مرور تشدید می‌شود.